آشنایی با میکروفنهای ریبون و کاربردهای آن
بسیاری از محققین علم صوت بر این باورند که مهندسین این حوزه به دو گروه تقسیم میشوند؛ گروهی که عاشق میکروفنهای ریبون هستند و گروهی که هنوز این میکروفنها را نمیشناسند 🙂
امروزه، عموم صدابرداران، از میکروفنهای کاندنسر(خازنی) استفاده میکنند و به جرأت میتوان گفت که هیچگاه میکروفنهای ریبون، مثل امروزه، فراموش شده نبودند. در حقیقت، زمانی که آنها در دهه ۱۹۲۰ میلادی در استودیوها و صحنهها حاضر شدند، واقعا خوش صدا، جذاب و تقریبا بیهمتا بودند و رقیبی نداشتند. اما در دهه ۱۹۷۰ و با ساخت Phantom Power ، هزینه خرید میکروفنهای خازنی کاهش یافت و بیشتر در دسترس عموم قرار گرفت. به همین دلیل از دهه ۱۹۷۰ به بعد، میکروفنهای ریبون به مرور زمان، فراموش شدند اما هنوز هم برخی مدلهای معروف آن زمان مانند RCA 44A هنوز هم محبوب هستند و مورد استفاده قرار میگیرند.
ما در این مقاله میخواهیم در مورد میکروفنهای ریبون، معماری داخلی آنها و کاربردهای آن در صدابرداری و خلق آثار با کیفیت بپردازیم. با ما همراه باشید…
میکروفن ریبون چیست؟!
میکروفنهای ریبون، نوع خاصی از میکروفنهای داینامیک هستند. منتها با این تفاوت که به جای استفاده از سیمپیچ متحرکی که به دیافراگم متصل شده باشد، از یک نوار بسیار نازک از جنس فلز(غالبا آلومینیوم) که در یک میدان مغناطیسی قوی معلق است استفاده میکنند. میکروفنهای ریبون هم به عنوان دیافراگم و هم به عنوان مبدل عمل میکنند. آنها، همان حساسیت و پاسخ شفافی که از یک میکروفن خازنی انتظار دارید را ارائه میدهند اما با رنگ و شخصیتی کاملا متفاوت.
خصوصیات میکروفنهای ریبون
میکروفنهای ریبون معمولا به ظرافت و شکنندگی شهرت دارند. این شهرت تا حدودی به دلیل استفاده از نوار بسیار نازکی است که در یک میدان مغناطیسی معلق وجود دارد. اکثر مردم نمیدانند که این نوار چقدر میتواند ظریف باشد. به عنوان مثال، در میکروفنهای Coles 4038 ضخامت این نوار، تنها ۰.۶ میکرون است. یا مثلا در میکروفنهای AEA ، این نوار نازک، ۱.۶ میکرون و در میکروفنهای Royer ، این ضخامت، حدود ۲.۵ تا ۴ میکرون است. برای اینکه بهتر این اندازهها درک کنید، باید بگوئیم که هر تار موی انسان ۱۰۰ میکرون ضخامت دارد. دلیل اینکه توصیه میشود میکروفنهای ریبون را با دقت نگهداری کنید و از گفتن کلمات و حروفی که هوای زیادی را با شدت از دهان خارج میکنند، پرهیز کنید، دقیقا همین ظرافت و شکنندگی این نوع میکروفنهاست.
در حالی که اکثر میکروفنهای ریبون نیازی به Phantom Power ندارند، اما اخیرا مدلهای جدیدی مانند Royer R-122 MKII ، AEA A840 و Cloud 44A از Phantom Power برای تامین برق مورد نیازشان، بهره میبرند. از طرف دیگر، میکروفنهای جدید Shure مدل KSM313/NE به دلیل استفاده از مواد نانو در ساختشان، واقعا غیر قابل خراب شدن هستند.
یکی از چیزهای دیگری که میکروفنهای ریبون به آن شهرت دارند، آرام بودن این نوع میکروفنهاست. البته برای این هم دلیلی وجود دارد. این میکروفنها، در دورانی ساخته شدهاند که کلا میکروفنها در مدارشان از مقاومت(امپدانس) زیادی استفاده میکردند. بنابراین آنچه که به عنوان صدای کم بیان میشود، ترکیبی از خروجی کمتر و مقاومت(امپدانس) ناسازگار آنهاست. البته این مسأله را میتوان با یک PreAmp مناسب مانند AEA TRP Ribbon Pre ، RPQ Ribbon Pre یا یک دستگاه تقویتکننده داخلی مثل Cloudifter CL-Z برطرف کرد.
دلیل دیگر آرام بودن این میکروفنها به نحوه واکنش آنها به شکل موج فرکانسهای مختلف است. فرکانسهای بالا، شکل موج مناسبِ کوتاهتری دارند. به بیان ساده، فرکانسهای پائین نسبت به فرکانسهای بالا، تاثیر بیشتری روی میکروفنهای ریبون میگذارند. بنابراین در فرکانسهای بالا، با خروجی کمتری مواجه خواهیم بود. نکته مهمی که باید به آن اشاره کنیم این است که اعمال EQ روی میکروفنهای ریبون بسیار کارآمدتر از سایر میکروفنهاست و شما با استفاده از EQ ، به راحتی میتوانید صدای فرکانسهای بالا را هم افزایش دهید. البته این مطالب در مورد تمام مدلهای میکروفنهای ریبون صدق نمیکنند. اما بهتر است اینها را بدانید که اگر روزی با این مسائل مواجه شدید، بتوانید به راحتی آنها را برطرف کنید.
نقاط قوت میکروفنهای ریبون
یکی از ویژگیهای خوب میکروفنهای ریبون این است که برخلاف میکروفنهای کاندنسر که حساسیت بالایی در ضبط صداها دارند، بدون هیچگونه حساسیتی، صداها را بسیار دقیق ضبط میکنند. این ویژگی به آنها اجازه میدهد تا صداهای جزئی و ظریف منبع صوتی نزدیک خود را بدون اینکه نویز اتاق و محیط روی آنها اثر بگذارد و آنها را از بین ببرند، به خوبی ضبط کنند. بر حسب تجربه، استفاده از این نوع میکروفنها برای ضبط صدای آمپ کابینتی گیتار و خوانندگان کُر در یک فضای بزرگ، بسیار عالی و کاربردی خواهد بود؛ چرا که صدای منعکس شده که از عقب میکروفن ضبط میشود، به نسبت صدایی که از جلوی میکروفن ضبط میشود، ناچیز خواهد بود.
یکی دیگر از جنبههای جذاب و مفید طراحی میکروفنهای ریبون، الگوی ضبط این میکروفنهاست. تمام میکروفنهای ریبون، به صورت طبیعی، از الگوی 8 استفاده میکنند. دلیل این امر، آن است که فشار صوتی که وارد میکروفن میشود، اصلا باعث حرکت نوار نازک فلزی آن نمیشود؛ چرا که فشار صوتی در دو طرف میکروفن به اندازه یکسان وجود دارد. کاربردهای الگوی 8 نامحدود هستند. به عنوان نمونه، میکروفنهای ریبون، مدت زیادی مورد علاقهی تولیدکنندگان برنامههای گفت و گو محور رادیویی و تلویزیونی بود. آنها میتوانستد از یک میکروفن برای ضبط گفت و گوها استفاده کنند؛ به این صورت که میتوانستند یک طرف میکروفن را به سمت خود و طرف دیگر را به سمت حضار یا تجهیزات استودیو(جهت از بین بردن نویز) قرار دهند.
جالبترین چیز در مورد میکروفنهای ریبون، غیرخطی بودن منحصر به فرد آنهاست. بنیانگذار کمپانی AEA Microphones ، میکروفنهای ریبون را اینگونه توصیف میکند: “میکروفنهای ریبون، مانند گوشهای شما میشنوند.” خروجی میکروفنهای ریبون واقعا صادقانه و دقیق است. اما ممکن است برای یک ضبط خاص، شما به میکروفنی نیاز داشته باشید که به صورت اغراق شده صدای منبع صوت شما را ضبط کنند. میکروفنهای ریبون، برای کسانی مناسب است که میخواهند ضبط آنها کاملا طبیعی به نظر برسد. در واقع، میکروفنهای کاندنسر و داینامیک، رنگ و شخصیتی را به صدای شما «اضافه» میکنند که ممکن است شما آن را دوست نداشته باشید. میکروفنهای ریبون این قابلیت را به شما میدهند که دقیقا آن چیزی که میشنوید را ضبط کنید. بدون کم و کاست. جای تعجب نیست که اکثر گیتاریستها عاشق میکروفنهای ریبون هستند.
کاربردهای میکروفنهای ریبون
یک استاندارد صنعتی برای ضبط گیتار برقی
امروزه بسیاری از مهندسین صوت و تولیدکنندگان موسیقی، از میکروفنهای ریبون برای ضبط صدای گیتار الکتریک در استودیو یا روی صحنه استفاده میکنند. میکروفنهای ریبون از ابتدای معرفیشان در سال ۱۹۹۸ تا کنون، محدودیتی برای ضبط آمپهای کابینتی نداشتند. نسل جدید این میکروفنها قابلیت ضبط از هر منبع صوتی را دارند و برای ضبط گیتار الکتریک، فوقالعاده هستند. همانطور که گفته شد، این میکروفنها، فرکانسهای بالا را کمتر میگیرند و همین ویژگی باعث میشود که آنها در ضبط آمپها بسیار موفق عمل کنند؛ چرا که اگر صدای آمپی بیش از حد هم بلند باشد، باز هم به فرکانسهای میانی آسیبی وارد نمیشود و فرکانسهای میانی، کاملا شفاف و گرم شنیده خواهند شد.
سازهای بادی برنجی و چوبی
برای ضبط صدای سازهای بادی چوبی مانند ساکسوفون، کلارینت و ابوا، میکروفنهای ریبون بهترین گزینه هستند. به کمک این میکروفنها میتوانید صدایی نرم و طبیعی را بدون نویز(فشردن کلیدها یا پدها) از ساز ضبط کنید؛ صدایی که نیازی به پردازش و ویرایش ندارد. بسیاری از مهندسین صوت، سالهای متمادی از میکروفنهای ریبون برای ضبط سازهایی مثل ترومپت و ترومبون استفاده میکنند. به عنوان نمونه، میکروفن AEA R84 با فاصله حدود ۶۰ سانتیمتر از دهانه ساز ترومپت، میتواند صدای آن را بدون ناهنجاری و دیستورت شدن، ضبط کند. همچنین Royer R-121 یا R-122 میتواند به صورت مستقیم صدای ترومبون را از یک PreAmp قوی ضبط کند و صدایی بینظیر و گرم را ارائه دهد. شاید بهترین مزیت ضبط سازهای بادی برنجی به وسیله میکروفنهای ریبون این باشد که هر چقدر هم که نوازنده، ساز را با شدت و صدای بلند بنوازد، اما میکروفنهای ریبون همچنان صدایی گرم و گوشنواز را ضبط و ارائه میدهند.
ضبط گروهی سازهای زهی
اگر قصد ضبط سازهای زهی را دارید اما اتاق ضبط یا فضای مورد نظر شما برای ضبط، کوچک است، میکروفنهایی مانند AEA R84 یا AEA R88 جفت شده، میتوانند صدایی جادار و سینمایی را ارائه دهند. در حقیقت، میکروفنهای ریبون، از پس هر کاری بر میآیند و میتوانید در ضبطهایتان به جای استفاده از میکروفنهای کاندنسر یا داینامیک، از میکروفنهای ریبون و مزایای آنها بهرهمند شوید.
میکروفن ریبون برای ضبط درام
میکروفنهای ریبون، برای قرارگیری در بالای درامز عالی هستند. آنها صدای Cymbal ها را بدون اینکه گوش را اذیت کنند، ضبط میکنند. استفاده از یک میکروفن Pair شده AEA R88 در بالای درامز، صدایی استریو و جذاب را از کیت درامز ارائه میدهند. ترکیب این صدا، با صدای Kick درام میتواند آن را تاثیرگذارتر کند. بنابراین، شما با یک میکروفن گذاری ساده، میتوانید صدایی استریو، گرم و طبیعی از درامزتان ضبط کنید. بر اساس پیشنهاد کمپانی Royer ، استفاده از میکروفن R-121 با زاویه ۴۵ درجه نسبت به Drum Head های Kick ، صدایی فوقالعاده را به شما ارائه خواهد داد.
میکروفنهای ریبون برای ضبط استریو
حتما میدانید که الگوی ضبط میکروفنهای ریبون به صورت طبیعی، الگوی 8 یا همان Bi است. از این میکروفنها برای ضبط پروژههای استریو و با تکنیک Blumlein بهره میبرند. این تکنیک، جداسازی عالی استریو و کنترل روی آمبیانس محیط را در اختیار ما قرار میدهند. پیادهسازی این تکنیک به این صورت است که باید دو میکروفن ریبون را در زاویه درست و تا حد امکان، نزدیک به هم قرار داد. میکروفن RNR1 سری Rupert Neve کمپانی sE Electronics دارای فرمی ظریف و عالی و همچنین پاسخ فرکانسی گسترده است. این میکروفن برای کاربردهای Hi-Fi Blumlein Stereo فوقالعاده هستند.
با توجه به طراحی داخل میکروفنهای ریبون، همانطور که گفته شد، فشار صوت در دو طرف نواز فلزی داخل میکروفن، یکسان است. با توجه به این ویژگی، بعد از ضبط، ما شاهد صدای استریوی کاملا جدا شده خواهیم بود. بنابراین شما به راحتی و با تغییر زاویه دو میکروفن ریبون Pair شده، میتوانید آمبیانس محیط را کمتر یا بیشتر ضبط کنید. در واقع میتوانید عمق و Wide بودن صدا را کنترل کنید. به عنوان نمونه، هر چقدر که میکروفنها را به منبع صوتیتان نزدیکتر کنید، صدایی شفافتر و با آمبیانس کمتر خواهید داشت. تکنیک دیگری که در آن میتوانید از این ویژگی میکروفنهای ریبون بهره ببرید، تکنیک MS یا همان Mid-Side است. در مورد این روش میکروفن گذاری، در مقالهای جداگانه به صورت مفصل توضیح دادهایم.
انواع میکروفنهای ریبون
در حالی که بسیاری از میکروفنهای ریبون کلاسیک مانند RCA 44B در AEA A440 و سایر طرحهای مشابه، جاودانه شدهاند، اما امروزه میکروفنهای جدیدی برای طیف گستردهای از کاربردها، برنامهها و اهداف مختلف، طراحی و تولید شدهاند. بعضی از آنها مانند میکروفن دستی Beyerdynamic M160 از نظر ظاهری، از سایر میکروفنها قابل تشخیص نیستند. مدلهایی هم مانند میکروفن فوق مدرن RNR1 سری Rupert Neve کمپانی sE Electronics میتوانند کارهایی را انجام دهند که مدلهای کلاسیک از پس آنها بر نمیآیند.
در عین حال، میکروفنهای بسیار محکمی مانند Shure KSM313/NE یا KSM353 و یا Royer R-121 Live مخصوص استفاده در اجراهای زنده ساخته شدهاند و به شما امکان این را میدهند که از آنها در اجرای زنده بهره ببرید.
