MIDI 2.0؛ آن چه برای موزیسینها حائز اهمیت است
MIDI 1.0 دنیای موسیقی را متحول کرد. حالا با گذشت سالها از معرفی و رونمایی از این فناوری، به نظر میرسد که این تحول همچنان ادامهدار است. وقتی در مراسم NAMM زمستان سال ۱۹۸۳ دو سینتیسایزر به وسیله فناوری میدی به یکدیگر متصل شده بودند، کمتر کسی میتوانست پیشبینی کند که این فناوری روزی به زیرساخت اصلی تولید موسیقی تبدیل شود و پرطرفدارترین آهنگها، توسط این فناوری ساخته شوند.
میتوان گفت دلیل اصلی موفقیت فناوری میدی این بوده است که کمپانیها به صورت گسترده و مشترک روی این فناوری کار کردند. همان کمپانیهایی که در بازار موسیقی، به شدت با هم رقابت داشتند. صنعت موسیقی میدانست که این فناوری فقط در صورتی به موفقیت خواهد رسید که به شکلی جهانی و یونیورسال ارائه شود. کمپانیها میدانستند که برای موفقیت میدی، باید مرزهای سختافزاری را از بین ببرند. وقتی به این موضوع فکر کنید که “جنگ فرمتها” در صنایع دیگر مانند صنعت تصویر و… چگونه موجب سردرگمی شده و هیچ فرمتی به عنوان فرمت ثابت و یونیورسال وجود ندارد، آن موقع به اهمیت و جایگاه ویژه فرمت میدی پی خواهید برد.
منابع بسیار زیادی برای کسب اطلاعات در مورد میدی وجود دارند و برای نمونه میتوان به پایگاه midi.org و انجمن میدی(TMA) اشاره کرد. خوشبختانه عضویت و ثبتنام در این پایگاه رایگان است و هر کس میتواند اطلاعات و ویژگیهای این فناوری را در قالب فایلهای متنی، دانلود کند. در این مقاله، ما نمیخواهیم در مورد اطلاعات فنی صحبت کنیم و این کار را به اهلش واگذار میکنیم. ما قصد داریم بیشتر به اهمیت این فناوری برای شما به عنوان یک موزیسین بپردازیم.
برای اکثر موزیسینها این سوال پیش آمده که چرا معرفی MIDI 2.0 انقدر به طول انجامید؟ در پاسخ به این دسته از موزیسینها باید بگوئیم که فناوری MIDI 1.0 اصولا از آن فناوریهایی بود که چشمانداز بلندی داشت و همین امر باعث شده که معرفی MIDI 2.0 در این روزها حائز اهمیت بیشتری باشد. گرچه انجمن تولیدکنندگان میدی(MMA) و AMEI(انجمن ژاپنی) اصلیترین ناظران توسعه و پیشرفت فناوری میدی به حساب میآیند اما در داخل، چندین گروه فنی متخصص در حال کار روی فناوری میدی هستند. بیش از یک دهه طول کشید تا MIDI 2.0 به جایگاهی که امروزه در آن قرار دارد برسد. به عنوان مثال، MIDI 2.0 صدای با کیفیتتری را ارائه میدهد و برای رسیدن به این هدف، متخصصین سالها وقت گذاشتند و به مرور به این تکنولوژی رده بالا دست یافتند. MIDI 2.0 حاصل همکاری کمپانیهای بزرگ و البته تلاشهای فراوان اعضای MMA است.
وای نه! تمام تجهیزاتم از رده خارج خواهند شد…
برخی موزیسینها بر این باورند که با توسعه و رونمایی از MIDI 2.0 ، تمام تجهیزاتی که با MIDI 1.0 کار میکنند، از کار افتاده یا از رده خارج میشوند. برای این دسته از موزیسینها خبر خوبی داریم. خوشبختانه فناوری MIDI 2.0 با MIDI 1.0 کاملا سازگار است و به همین دلیل دستگاههایی که از MIDI 1.0 استفاده میکنند، همچنان معتبر خواهند بود و تمام این دستگاهها با MIDI 2.0 هم به خوبی کار خواهند کرد. علاوه بر این، در صورت عدم نیاز به ویژگیهای MIDI 2.0 ، در سالهای آینده دستگاههایی با فناوری MIDI 1.0 همچنان تولید خواهند شد. به طور کلی، در توسعه MIDI 2.0 ، سازگاری با MIDI 1.0 همیشه اولویت اصلی توسعهدهندگان و متخصصین بوده است.
MIDI 2.0 نمیخواهد جایگزین MIDI 1.0 شود. این فناوری آمده تا امکانات جدیدی را به MIDI 1.0 اضافه کند؛ همان امکاناتی که کاربران در تمام این سالها درخواست میکردند. فناوری که در سال ۱۹۸۳ معرفی شده بود، قادر به انجام این درخواستها نبود اما امروز پس از ۳۷ سال، نسل جدید این فناوری معرفی شده که علاوه بر انجام کارهای مورد نیاز کاربران، امکانات بسیار بیشتر و حرفهایتری را در اختیار موزیسینها قرار میدهد.
مزیت اصلی MIDI 2.0 در مقایسه با MIDI 1.0 ، سهولت در استفاده و ارائه وضوح بالاتر میباشد. این وضوح بالاتر میتواند بیان احساسات را راحتتر کند. MIDI 2.0 یک فناوری عمیق، پیچیده و آینده نگر است. ایدههای شگفتانگیز زیادی برای طراحی و ساخت کنترلرهای خلاقانه و جدید وجود دارد اما مشکل اینجاست که با MIDI 1.0 نمیتوان این ایدهها را پیادهسازی کرد. سالها بعد MIDI 2.0 هم مانند MIDI 1.0 فرسوده و قدیمی خواهد شد. همه ما MIDI 1.0 را به خاطر داریم. فناوری که در ابتدا کسی با آن آشنا نبود و هیچکس پیشبینی نمیکرد که این فناوری روزی به زیرساخت اصلی صنعت موسیقی بدل شود. MIDI 2.0 هم همینطور است. در حال حاضر، یک فناوری جدید به حساب میآید اما با مرور زمان، مشخص میشود که این فناوری هم محدودیتهای خاص خودش را دارد و با مرور زمان، دستگاههایی با فناوری MIDI 2.0 قدیمی خواهند شد و سالها بعد نسل جدید این فناوری با امکانات فوقالعاده و بهروز، معرفی خواهد شد.
جالب است بدانید که از نظر تئوری، بسیاری از ویژگیهای MIDI 2.0 را میتوان روی دستگاههایی با MIDI 1.0 پیادهسازی کرد.
MIDI-CI؛ گفتوگویی دو طرفه
MIDI 1.0 به یک رابط سری(سریالی) سختافزاری وابسته بود. این نوع رابطها امروزه جزو اتصالات کم سرعت هستند. البته ناگفته نماند که این اتصال در زمان خودش بهترین نوع اتصال بود و حقیقت این است که در آن زمان، گزینهای غیر از آن وجود نداشت. فناوری MIDI 1.0 پهنای باند کافی برای ارائه امکانات جدید در کنترلرهای با وضوح بالا را در اختیار نداشت. علاوه بر این، یک کابل میدی میتوانست در یک زمان یا اطلاعاتی را دریافت کند یا اطلاعاتی را ارسال کند. هر دوی آنها امکانپذیر نبود. بعضی موزیسینها استفاده از اتصالات USB را پیشنهاد میکردند که البته راه حل نسبتا خوبی بود. به بیان ساده، MIDI 2.0 مونولوگ را به دیالوگ تبدیل کرده است. دستگاههایی که از MIDI 2.0 پشتیبانی میکنند میتوانند فارغ از نوع پروتکل ارتباطی، با یکدیگر در ارتباط باشند. بنابراین دیگر الزامی وجود ندارد که کنترلرها برای ارتباط با یکدیگر حتما از اتصال USB استفاده کنند.
یکی از عناصر کلیدی در این دیالوگ، قابلیت پرسشنامه میدی یا همان MIDI Capability Inquiry که تحت عنوان MIDI-CI شناخته میشود. در نگاه اول، این طرح بسیار ساده به نظر میرسد و همه تصور میکنند که حتما تجهیزات با MIDI 2.0 با یکدیگر ارتباط خواهند داشت و از قابلیتهای یکدیگر مطلع خواهند شد. همینطور است اما پیادهسازی این طرح، راحت نیست و مفاهیم پیچیده و زیادی دارد.
MIDI-CI همان چیزیست که امکان سازگاری با عقب(پشتیبانی از MIDI 1.0) را فراهم میسازد. یک کنترلر با فناوری MIDI 2.0 میتواند با سایر تجهیزاتی که از این فناوری استفاده میکنند، ارتباط برقرار کند و اصطلاحا با آنها “صحبت” کند. اگر در این میان، پاسخی دریافت نشود، دستگاهی که پیام را ارسال کرده به این نتیجه میرسد که دستگاه مقصد، فاقد فناوری MIDI 2.0 است؛ بنابراین با MIDI 1.0 با آن دستگاه ارتباط برقرار خواهد کرد. البته این بدان معنا نیست که دستگاهی با فناوری MIDI 1.0 میتواند از قدرت جادویی MIDI 2.0 بهرهمند شود. این دستگاه فقط میتواند در اکوسیستم MIDI 2.0 به شکل نرمال کار کند. همانطور که مثلا با اتصال دستگاهی با USB 2 به پورت USB 3 ، قطعا سرعت آن دستگاه افزایش نمییابد و آن دستگاه فقط مجاز به کارکرد در اکوسیستم و استاندارد USB 3 خواهد بود.
یکی دیگر از مزیتهای MIDI 2.0 نسبت به MIDI 1.0 ، پایان Mapping های خسته کننده است. به عنوان مثال اگر شما یک کنترلر سختافزاری شامل ۱۶ فیدر را به یک سینتیسایزر وصل کنید، نه کنترلر میداند که باید چه چیزی را کنترل کند و نه سینتیسایزر میداند که باید توسط آن کنترلر، کنترل شود! اگر شما خوششانس باشید میتوانید از پروتکلهای قدیمی(اما کاربردی) مانند Mackie Control برای انجام Mapping ها بهرهمند شوید. البته باز هم بعضی پارامترها را باید به صورت دستی Map کنید. به طور کلی در بیشتر مواقع، شما مجبور میشوید خودتان به صورت دستی تمام پارامترها را Map کنید. این کار به ویژه وقتی خسته کننده است که تعداد این پارامترها خیلی زیاد باشد. مثلا Peavey PC-1600 را در نظر بگیرید. قطعا Map کردن فیدرهای این کنترلر، بسیار زمانبر و البته خسته کننده خواهد بود.
علاوه بر سادهسازی جریان کاری، “تعامل” میتواند به عنوان روشهای منعطفانهتر برای مقابله با مسائل بداهه و زنده باشد. اعمال و امور زیادی در یک اجرای زنده انجام میشوند اما این اعمال، نیاز به رعایت زمانبندی خاصی دارند. خوشبختانه MIDI 2.0 درجه بالایی از انعطافپذیری را مهیا میکند. به عنوان مثال، ممکن است یک موزیسین حین اجرای زنده با فشردن یک کلید، برنامه را تغییر دهد؛ مثلا به جای اجرای قطعه بعدی، قطعه در حال پخش را دوباره تکرار کند و سپس قطعه بعدی را اجرا کند. به لطف انعطافپذیری بالای MIDI 2.0 ، این تغییر، بدون مشکل و به بهترین شکل ممکن انجام خواهد شد.
کمی در مورد جزئیات MIDI-CI…
MIDI-CI سه مؤلفه اصلی دارد:
- Profile Configuration
- Property Exchange
- Protocol Negotiation
در این قسمت، به توضیح این ۳ مؤلفه میپردازیم.
۱. Profile Configuration
پروفایلها در واقع همان قوانینی هستند که تجهیزات MIDI 2.0 به وسیله آنها ارتباط برقرار میکنند. به عنوان مثال، یک سینتیسایزر MIDI 2.0 میتواند یک پروفایل سینت آنالوگ داشته باشد. تصور کنید یک کنترلر سختافزاری بخواهد این سینتیسایزر را کنترل کند. اولین کاری که انجام میدهد، پرسوجو از این سینتیسایزر است. در این پرسوجو ضمن معرفی خود، از کارهایی که سینتیسایزر قادر به انجام آنهاست سوال میکند. حال بعد از دریافت پاسخ از طرف سینتیسایزر، کنترلر سختافزاری میداند که باید چه دستگاهی را کنترل کند و بنابراین کنترلهای خود را به نوعی Map میکند که برای کنترل سینتیسایزر آنالوگ، منطقی باشد. (اگر با NI NKS آشنایی داشته باشید، درک این موضوع برای شما راحتتر خواهد بود. در حقیقت دیگر لازم نیست در مورد کنترل نرمافزار به وسیله سختافزار فکر کنید.) نتیجه این امر آن است که با تغییر سینتیسایزر و استفاده از یک سینتیسایزر دیگر، مشکلی برای استفاده از آن نخواهید داشت؛ چرا که کنترلر، یک بار کنترلهای مربوط به “سینتیسایزر آنالوگ” را به طور کامل روی خود Map کرده است. پروفایلها را میتوان نسخه اتوماتیک و سریع MIDI Learn دانست. با این تفاوت که دیگر شما لازم نیست کاری را انجام دهید. همه کارها توسط MIDI 2.0 انجام میشود.
۲. Property Exchange
این ویژگی به ورود سختافزار به محیط نرمافزار کمک میکند. به طور مفهومی، Property Exchange باعث میشود که تجهیزات سختافزاری به صورت یک پلاگین نرمافزاری به نظر برسند؛ چرا که بدین روش نرمافزار میتواند با تجهیزات سختافزاری ارتباط برقرار کرده و به راحتی مشخصات آنها(مانند نام، متادیتا و…) را از آنها دریافت نماید. این اطلاعات میتوانند در فایل پروژه در ورکستیشن ذخیره شوند و از همان جایی که پارامترهای سینت در دسترس هستند، به این اطلاعات دسترسی داشت. دیالوگهای MIDI 2.0 که در قسمت قبل به آن اشاره کردیم باعث میشود که سینتیسایزر سختافزاری به سادگی Insert کردن یک پلاگین، به ورکستیشنتان متصل شود. بنابراین، نتیجه میگیریم که این سیستم مبادله اطلاعات جدید، بسیار کاربردیتر و بهتر از سیستم اختصاصی مبادله پیام عمل میکند.
Property Exchange همچنین نحوه ایجاد اتوماتیک ویرایشگرها و ابزارهای تولید Preset را تعریف میکند. “جامع بودن” دستگاههایی که از Property Exchange پشتیبانی میکنند بدین معناست که این دستگاهها ذاتا Cross-Platform هستند؛ یعنی میتوانند در سیستم عاملهای مختلف مانند اندروید، iOS ، ویندوز، مک و همچنین مرورگرهای وب به راحتی کار کنند. در نظر داشته باشید که Property Exchange برای تبادل اطلاعات و دادهها از زبان JSON استفاده میکند. خوشبختانه این زبان، کاملا خوانا و قابل فهم است.
۳. Protocol Negotiation
این مؤلفه تعیین میکند که آیا یک دستگاه میدی میتواند از کنترلرهای با وضوح بالاتر، تعداد کانالهای بیشتر و امکاناتی که در آینده ایجاد میشوند، پشتیبانی کند یا خیر. به عنوان مثال، یک میدی کیبورد MIDI 2.0 با وضوح بالا میتواند پرسوجو کند که آیا دستگاه مقصد میتواند از کنترلرهای با وضوح بالا و اطلاعات مربوط به Velocity پشتیبانی کند یا خیر. اگر دستگاه مقصد از کنترلرهای با وضوح بالا پشتیبانی نکند، این میدی کیبورد MIDI 2.0 به پروتکلهای MIDI 1.0 باز میگردد. بنابراین اگر شما از یک کنترلر MIDI 1.0 به همراه یک سینتیسایزر MIDI 2.0 با وضوح بالا استفاده میکنید، شما در نهایت به جای آن که با انواع و اقسام خطاها مبنی بر عدم سازگاری این دو دستگاه مواجه شوید، از پروتکل و وضوح موجود در MIDI 1.0 استفاده خواهید کرد. به خاطر داشته باشید که همه این امور به صورت کاملا اتوماتیک انجام میشوند.
احساسات بیشتر…
تقریبا از همان زمان که MIDI 1.0 معرفی شد، موزیسینها همواره به دنبال وضوح بالاتر و کنترل بیشتر برای بیان بهتر احساسات بودند. در آن روزها جریان داده مورد نیاز جهت اجرای پروتکلهایی مانند MIDI Polyphonic Expression یا همان MPE از توان اکثر کامپیوترهای آن زمان خارج بود. ما در مورد زمانی صحبت میکنیم که توان پردازندههای ۳۲ بیتی مانند ۶۸۰۰۰ فقط ۸ مگاهرتز بود و رم کامپیوترها در واحد کیلوبایت اندازهگیری میشد و نه مگابایت(چه رسد به گیگابایت).
MPE به نوعی اولین بهانه برای توسعه و معرفی MIDI 2.0 بود. MPE امروزه بخش مهمی در کنترلرهای جدید و با وضوح بالا مانند Roger Linn LinnStrument و کیبوردهای کمپانی Roli مانند Seaboard Rise به حساب میآید. با بهرهگیری از MPE میتوان با لمس کردن، فشار دادن، لغزاندن و حالات دیگر انگشتان، با پدها و کلیدهای کنترلر ارتباط برقرار کرده و به شکلی بسیار فراتر از کنترلرهای قدیمی، پارامترهای گوناگون را تغییر داد.
MIDI 2.0 با تجسم دوباره نقش کنترلرها، در این زمینه بیشتر گسترش مییابد. یکی از وجوه تمایز اصلی این نوع سینتیستیزرهای آنالوگ، نرمی و آرامی ست که هنگام چرخش کنترلها حس میکنید. در تجهیزات دیجیتالی، بدیهیست که احساس کنید گاهی اوقات کنترلها به ترتیب خاصی Quantise میشوند. در طی تمام این سالها، راه حلهای زیادی(مانند دستکاری پیامهای MIDI) برای افزایش وضوح میدی ارائه شدهاند اما هیچیک از این راه حلها به صورت رسمی در ساختار MIDI لحاظ نشدند.
کنترلرهایی که از MIDI 1.0 استفاده میکنند، دارای وضوح ۷ بیتی هستند؛ یعنی پارامترهای آنها نهایتا ۱۲۸ مقدار دارد اما وضوح کنترلرهایی که از MIDI 2.0 استفاده میکنند، ۳۲ بیتی است. این بدان معناست که اطلاعات Velocity از ۷ بیت به ۱۶ بیت ارتقا یافتهاند. پیامهای پیچیده RPN و NRPN اکنون با یک پیام یکتا و ساده به نام Control Change جایگزین شدهاند. این موضوع از این حیث حائز اهمیت است که اکنون تعداد کنترلرهای ثبت شده و قابل تخصیص، هر کدام به ۱۶۳۸۴ افزایش یافتهاند که در کل میشود بیش از ۳۲۰۰۰ کنترلر قابل تخصیص. به بیان دیگر، حتی با لایهبندی و استفاده از کنترلرهای پلیفونیک، باز هم از عدد ۳۲۰۰۰ تجاوز نخواهید کرد. علاوه بر این، فضا برای صدها نوع پیام جدید میدی رزرو شده است. هر چند ممکن است در حال حاضر، به این فضا نیازی نداشته باشیم و اصلا ندانیم که این فضا و پیامهای جدید به چه کاری میآیند اما فکر کردن در مورد آینده MIDI 2.0 واقعا جذاب و شگفتانگیز است. مثلا تصور کنید فناوری VR با MIDI 2.0 ترکیب شود. در این صورت برای انتقال دادهها و اطلاعات میتوان از این فضاهای رزرو شده استفاده کرد. این فقط یک مثال ساده بود. آینده MIDI 2.0 بسیار درخشان و خیره کننده است.
MIDI 2.0 امکان ساخت کنترلرهای Per-Note را فراهم کرده. در اینگونه کنترلرها، با فشردن کلید یا حرکت انگشتان روی سطح لمسی، کنترلر میداند که آن نت چگونه باید ضبط شود. بیائید با ذکر یک مثال، این مورد را توضیح دهیم. فرض کنید از نمونههای الکتریک سازهای آکوستیک مانند گیتار یا ویولن سل استفاده میکنید. در اینگونه سازها، نحوه «حرکت انگشتان روی سیمها» و یا «نواختن همزمان با تغییر کوک سیمها»، بسیار مهم است. خوشبختانه MIDI 2.0 این قابلیت را فراهم کرده که این سازها بهتر بتوانند نسبت به اجرای شما واکنش نشان داده و همچنین به شکل بهتری بتوانند نتها را ذخیره کنند. کنترلرهای Per-Note همان حساسیتی که MPE ارائه میداد را ارائه میدهند با این تفاوت که تمام این اطلاعات را در یک کانال ذخیره میکنند و این امر سبب میشود ویرایش آن در ورکستیشنها راحتتر و سریعتر انجام شود. با توجه به کنترلرهایی که اکنون قادر به تولید اطلاعات ۳۲ بیتی هستند، کنترلهای دیجیتالی و اصواتی که به واسطه این کنترلرها تولید میشوند، حالا به صدای آنالوگ بسیار نزدیکتر خواهند بود.
زمان، مهمترین فاکتور است
تقویت وضوح، روی زمان تأثیرگذار خواهد بود. پر واضح است که اداره بهتر دادهها، زمانبندیها را بهبود میبخشد و از وقوع خطاها و اشتباهاتی که در MIDI 1.0 رایج بود، جلوگیری میکند. البته ناگفته نماند که پیشرفتهای مهم زمانبندی، ناشی از فناوری JRT در پروتکل MIDI 2.0 هستند. این فناوری به ما این امکان را میدهد تا بتوانیم چند نت را به صورت همزمان اجرا کنیم. علاوه بر این، JRT همگامسازی(سینک کردن) را نیز بهبود میبخشد. همچنین پیامهای استاندارد MIDI میتوانند طبق زمانبندی دقیقتری ارسال و دریافت شوند.
فراتر از اتصال ۵ پین قدیمی
نسخه اولیه MIDI بسیار به اتصالات سختافزاری از نوع ۵ پین وابسته بود. این اتصال با جریان داده از نوع بایت کار میکرد و خروجی و ورودی آن متفاوت از هم بودند. اتصالات مدرنتر مانند USB ، AVB ، TSN و… ذاتا اتصالاتی دو طرفه هستند و همین امر موجب میشود که کارایی و اداره دادهها بسیار بهتر و مؤثرتر انجام گیرد. MIDI 2.0 پا را فراتر از اینها گذاشته و حتی از انواع شبکه پشتیبانی میکند. بنابراین MIDI 2.0 میتواند با شبکههای دو طرفه که ممکن است در آینده ظاهر شوند نیز به خوبی کار کند.
در حال حاضر MIDI 1.0 میتواند با استفاده از اتصالات USB ، FireWire ، Ethernet ، 5-Pin Din ، بلوتوث، پورتهای سری و کانکتورهای TRS کار کند. MIDI 2.0 بسته جامع و یونیورسالی را ارائه میدهد که میتواند با انواع اتصالات موجود و حتی اتصالاتی که در آینده معرفی میشوند، سازگار بوده و به درستی کار کند. در واقع این بستهها میتوانند پیامهای MIDI 1.0 و MIDI 2.0 را به راحتی بین ۲ پروتکل انتقال دهند. متخصصان در حال کار روی MIDI 2.0 هستند تا USB را به عنوان اولین اتصال جامع این فناوری تعریف کنند.
آینده…
“آینده همیشه در حال تغییر است.” این چیزیست که یودا گفته و به نظر میرسد که حق کاملا با وی باشد. بسیاری از امکانات و ویژگیهای شگفتانگیز MIDI 2.0 اکنون برای ما تازگی دارند و با گذشت زمان و معرفی نسخههای جدیدتر این فناوری، MIDI 2.0 هم مانند MIDI 1.0 قدیمی و بیمصرف به نظر میرسد. البته در این میان باید به این نکته توجه داشته باشیم؛ همانطور که هیچکس نمیتوانست در مورد موفقیتهای MIDI 1.0 پیشبینی کند، در مورد راهی که MIDI 2.0 در پیش دارد هم نمیتوان پیشبینی و پیشگویی کرد. دوباره تکرار میکنیم که این فناوری، یک فناوری جهانیست و با همکاری کمپانیها و انجمنهای بزرگ در حال توسعه و تکامل است. این کمپانیها و انجمنها به همکاری خودشان ادامه میدهند تا بتوانند روز به روز فناوری MIDI را بهبود بخشند و ویژگیها و قابلیتهای جدیدی را به این فناوری قدرتمند بیافزایند. علاوه بر این، پایگاه midi.org هم رایگان باقی خواهد ماند و به شما کمک خواهد کرد تا روز به روز اطلاعات بیشتری را در مورد این فناوری کسب کنید.
در واقع به نظر میرسد که MIDI 2.0 در حال آمادهسازی برای به کار گرفته شدن در ابزارهای جدید است و تصور ما بر این است که این فناوری مانند نسل قبلی خود یعنی MIDI 1.0 ماندگاری زیادی خواهد داشت.