مجموعه مقالاتی که با عنوان "مستر کلاس" ارائه میدهیم، مقالاتی حرفهای و سطح بالا هستند که مستقیما از وبسایت MasterClass.Com به فارسی برگردانده شدهاند. در این مقالات، اغلب به معرفی و تشریح ترفندها و متدها برای ساخت موسیقی به شکلی استانداردتر و حرفهایتر میپردازیم. بنابراین شاید نیاز باشد که با یک سری از واژگان و اصطلاحات حوزه موسیقی، آشنایی داشته باشید. تلاش ما بر این است که مقالات را به شکلی شیوا و روان بنگاریم. با ما همراه باشید…
در این مقاله از مجموعه مقالات "مستر کلاس" به معرفی و تشریح افکت Sidechain که به وسیله کمپرسور به وجود میآید، میپردازیم. که به موارد زیر اشاره خواهیم کرد:
- فشردهسازی(کمپرسینگ) چیست؟
- کمپرسینگ Sidechain چیست؟
- نحوه استفاده از کمپرسینگ Sidechain
- پلاگین کمپرسینگ Sidechain چیست؟
- از کمپرسینگ Sidechain در چه سبکهای موسیقی استفاده میشود؟
- ترفندها، نکات و سایر موارد استفاده Sidechain
کمپرسینگ چیست؟
کمپرسینگ(فشردهسازی)، فرآیند نگهداری سیگنال صوتی در یک محدوده داینامیکی معین است. برای استفاده از کمپرسور، باید ولوم صدایتان را انتخاب کنید. این ولوم باید به حدی باشد که همیشه تمایل دارید سازهایتان به آن میزان صدا تولید کنند؛ نه بیشتر و نه کمتر. سپس باید اندازه فشردهسازی را معین کنید که نمایانگر میزان تاثیر فشردهسازی روی صدایتان است. در این مرحله، وقتی شروع به نواختن سازتان میکنید، اگر نتی را آرامتر بنوازید، آن نت توسط کمپرسور تقویت میشود تا به حدی که معین کردید برسد. همچنین اگر نتی را بلندتر بنوازید، آن نت توسط کمپرسور تا حدی تضعیف میشود که در محدوده مشخص شده برسد. بنابراین ساز شما همیشه به یک شکل و در یک محدوده داینامیک معین صدا میدهد.
کمپرسورهای پیشرفته به کاربر این امکان را میدهند تا بتوانند Attack Time (سرعت اعمال کمپرس) و Release Time (سرعت غیر فعال شدن کمپرس) را نیز کنترل کنند. آنها همچنین ممکن است دارای کنترلهای تنظیم صدا برای تغییر در فرکانسهای خاص باشند. کمپسورهای Multiband این قابلیت را در اختیار کاربران قرار میدهند که کاربران بتوانند فرکانسهای خاصی را انتخاب و کمپرس کنند در حالی که سایر فرکانسها دست نخورده باقی بمانند.
کمپرسینگ Sidechain چیست؟
این نوع کمپرسینگ کمی متفاوت است. در کمپرسینگ Sidechain برای اعمال کمپرس روی یک ساز(Track)، از یک ساز(Track) دیگر استفاده میشود. به عنوان یک مثال ساده، میتوان به این مورد اشاره کرد: فرض کنید ۲ لاین Bass و درام دارید. شما میتوانید کمپرس Bass را به لاین درام وابسته کنید. به شکلی که مثلا با هر صدای Kick ، کمپرس روی لاین Bass اعمال شود.
از کمپرسینگ Sidechain بیشتر در موسیقیهای Dance Pop استفاده میشود؛ چرا که در این موسیقی، تمرکز روی بیت و ضربات ریتمیک است. با افزایش صدای سازها(Track ها)، میزان تاثیرگذاری Sidechain نیز افزایش مییابد. در نتیجه، هیچ صدایی، ناهنجار شنیده نخواهد شد. بنابراین با استفاده از این نوع کمپرسینگ، شما خواهید توانست که صدای تمام سازها را در یک زمان یکسان، کمپرس کرده و در نهایت، یک موسیقی خلاقانه تولید کنید.
نحوه استفاده از کمپرسینگ Sidechain
اغلب مردم برای استفاده از کمپرسینگ Sidechain ، از پلاگینهای نرمافزاری بهره میبرند. اگر شما از ورکستیشنهای بهروز برای تولید موسیقیتان استفاده میکنید، به احتمال زیاد، کمپرسور مخصوص Sidechain را به راحتی میتوانید پیدا کنید. گرچه بسیاری از موزیسینهای حرفهای همواره توصیه میکنند که از پلاگینهای شخص ثالث(که توسط کمپانیهای نرمافزاری مشهور توسعه داده شدهاند) استفاده کنید.
در زیر، نام چند ورکستیشن محبوب را که دارای کمپرسور Sidechain داخلی هستند، آوردهایم:
- Pro Tools
- Logic
- Ableton
- Digital Performer
- Cubase
- Cakewalk
- Reason
- Fruity Loops
پلاگین کمپرسینگ Sidechain چیست؟
در حالی که بسیاری از ورکستیشنهای محبوب امروزی مانند Ableton Live و Logic Pro X به صورت پیشفرض دارای کمپرسور Sidechain هستند، موزیسینهای حرفهای و با تجربه توصیه میکنند که از پلاگینهای ویژه و مخصوص Sidechain استفاده کنید؛ چرا که آنها از Preset های بسیار خوب و جذابی بهره میبرند. Preset ها در واقع تنظیمات پیشفرض ذخیره شده توسط کمپانی سازنده پلاگین است. اکثر پلاگینهای Sidechain فقط یک کار را انجام میدهند: کمپرسینگ Sidechain. اما وقتی از کمپرسورهای Sidechain داخلی نرمافزارهایی مانند Ableton Live و Logic Pro X استفاده کنید، متوجه تنظیمات پیشرفته و حرفهای آنها خواهید شد. در واقع در این ورکستیشنها، با کمپرسور Sidechain میتوانید کارهای زیاد و خلاقانهای انجام دهید.
بنابراین، زین پس به جای تلف کردن وقت استودیو و تیم ضبط برای تغییرات در پارامترهای Sidechain ، تنها از Preset های آماده استفاده کنید. در حال حاضر، اکثر تهیه کنندگان موسیقی، تمایلی به هدر دادن وقت ندارند و ترجیح میدهند که تا حد ممکن، از ابزارهای آماده و با کیفیت برای ساخت موسیقی بهره ببرند.
از کمپرسینگ Sidechain در چه سبکهای موسیقی استفاده میشود؟
به صورت تئوری، از کمپرسینگ Sidechain میتوان در سبکهای مختلف موسیقی استفاده کرد اما امروزه از این نوع کمپرسینگ، بیشتر در سبکهای EDM ، Dance ، House و تمام موسیقیهایی که معمولا در کلوپهای شبانه پخش میشود، استفاده میشود.
این سبکها، از موسیقی با ریتم و وزن ۴/۴ و همچنین یک ساز Bass برای به رقص در آوردن شنوندگان، استفاده میکنند. این ساز Bass میتواند هر چیزی باشد؛ یک گیتار Bass یا کیک درامز یا یک Bass سینتیسایزری. واقعیت این است که هر ساز و فرکانسی را میتوان به وسیله کمپرسینگ Sidechain تقویت کرد اما تاثیر آن و صدایی که در نهایت میشنوید، بسیار نزدیک به فرکانسهای Bass در موسیقیهایی است که در کلوپهای شبانه پخش میشوند.
اگر بخواهیم به یک قطعه موسیقی اشاره کنیم که در آن از Sidechain به صورت شدید استفاده شده، میتوانیم از قطعه "One More Time" اثر Daft Punk نام ببریم. در ثانیه ۴۵ این قطعه، کیک درامز وارد میشود و از این ثانیه به بعد، به تاثیر کیک درام روی صدای Bass دقت کنید.
در طرف دیگر، شما هرگز قادر به استفاده از کمپرسینگ Sidechain در موسیقیهای کلاسیک ارکسترال نیستید؛ چرا که این نوع موسیقیها، به تغییرات بسیار جزئی داینامیک نیز بسیار حساس هستند. البته در موسیقیهای محلی، میتوان تا حدودی از این روش کمپرسینگ برای اعمال تغییرات روی صدای وکال یا گیتار، بهره برد.
ترفندها، نکات و سایر موارد استفاده Sidechain
در استفاده از کمپرسینگ Sidechain لزومی ندارد که حتما از Bass استفاده کنید. در این قسمت، سایر موارد استفاده از این روش کمپرسینگ را عنوان کردهایم.
برای جداسازی و جلوه دادن به صدای وکال
به یاد داشته باشید که از این افکت معمولا برای برجسته کردن صدای یک Track نسبت به سایر Track ها استفاده میشود. اولین بار Sidechain توسط DJ ها انجام شد. آنها نیاز داشتند تا صدایشان نسبت به سایر اصوات درون میکس، برجستهتر باشد. بنابراین شما هم میتوانید از این افکت برای برجسته کردن صدای وکالتان بهره ببرید.
استفاده از Sidechain برای جداسازی و ایزوله کردن فرکانسهای خاص
اگر به یک کمپرسور Multiband دسترسی دارید(اکثر ورکستیشنهای امروزی مانند Pro Tools ، Logic Pro X و Ableton Live این نوع کمپرسورها را به طور پیشفرض درون خود دارند)، نیازی نیست از کمپرسور Sidechain استفاده کنید. کمپرسورهای Multiband را میتوانید روی طیف خاصی از فرکانسها اعمال کنید و مابقی فرکانسها را دست نخورده باقی بگذارید. ممکن است شما در حال نواختن گیتار باشید و بخواهید که فرکانسهای بالا یا میانی صدایتان کات شوند. ممکن است از سینتیسایزرها استفاده کنید و موقع نواختن، بخواهید فرکانسهای بالا را کات کنید. با ترکیب کمپرسورهای Multiband و Sidechain میتوانید طیف خاصی از فرکانسها را در نظر گرفته و سپس افکت Sidechain را به آن طیف فرکانسی خاص، اعمال کنید.
پیشنهاد ما این است که از Preset ها یا پلاگینهای Sidechain مختلف برای Track های مختلف استفاده کنید. استفاده از دو کمپرسور Sidechain متفاوت در یک قطعه موسیقی را امتحان کنید. ممکن است لازم باشد از دو کمپرسور مختلف برای دو ساز مختلف مانند درامز و Bass استفاده کنید. کمپرسورهای مختلف را امتحان کنید و در نهایت، کمپرسوری که صدای بهتری را خلق میکرد انتخاب کنید و در میکس، از همان کمپرسور برای هر چه زیباتر و جذابتر شدن موسیقیتان بهره ببرید.
