دلایل زیادی وجود دارد برای اینکه بخواهید میکس پرحجم و وایدی داشته باشید. میکسی که پرحجمتر و وایدتر باشد، به گوش شنونده خوشصداتر است. ساختن میکسی که بافت صوتی جذابی داشته باشد میتواند به بخشهای مختلف قطعه جذابیت بیشتری بدهد یا حتی تنظیم قطعه را بهبود ببخشد. ایجاد یک میکس واید با انواع مختلفی از تکنیکهای پنینگ و تصویربرداری استریو قابل انجام است که یکی از این تکنیکها پردازش Mid/Side است. Mid/Side راه مؤثری برای تنظیم فضاسازی در میکس یا مستر است. کانال Mid محتوای مشترک میان کانالهای چپ و راست و مرکز تصویر استریو را نمایندگی میکند؛ افزایش سطح آن، صدا را متمرکزتر و مونوتر میکند. کانال Side اطلاعات اختلاف میان چپ و راست را در بر میگیرد و افزایش سطح آن، عرض تصویر استریو را بیشتر میکند. تنظیمات تُنال یا داینامیک، مانند EQ، Dynamics، Reverb و... معمولاً در حالت مونو یا استریو انجام میشوند. هر پردازشی که اعمال شود، تمام سیگنال مونو/استریوی ترک صوتی را تحتتأثیر قرار میدهد، مانند تصویر زیر.
یک ابزار صوتی (مانند یک EQ) که از پردازش M/S پشتیبانی میکند، دو پردازش مجزا انجام میدهد، یکی برای کانال Mid و یکی برای کانال Side، مانند تصویر زیر.
مفهوم پردازش Mid/Side از یک تکنیک میکروفنگذاری که در سال ۱۹۳۴ توسط Alan Blumlein معرفی شد برگرفته شده است. ایدهٔ اصلی این بود که چگونگی شنیدن تصویر استریو توسط انسان شبیهسازی شود. Mid/Side در ابتدا بهعنوان یک تکنیک ضبط برای تقویت "فضا" استفاده شد، پیش از آنکه پخش استریو وجود داشته باشد. در یک چیدمان ساده برای ضبط Mid/Side از یک میکروفن کاردیود (mid) و یک میکروفن دوجهته (فیگر-8) برای Side استفاده میشود.
گوش دادن به سیگنال میکروفن Mid به شما تصویر مونو میدهد. وقتی سیگنال side را اضافه میکنید، تصویر استریو تغییر میکند. هرچه سیگنال side بلندتر باشد، شما صدای وایدتری را میشنوید. دلیل چنین چیزی ارتباط فاز بین دو میکروفن است. این تکنیک ضبط صدای بسیار جذابی دارد، بهویژه زمانی که میخواهید صدای درام را ضبط کنید. برای اینکه بتوانید پردازش Mid/Side انجام دهید، صدا باید بهصورت Mid/Side ضبط شده باشد یا اینکه سیگنال برای چنین پردازشی کدگذاریشده باشد که در این حالت سیگنال پس از اینکه برای پخش به فرمت رایج L+R بازمیگردد، از حالت کدگذاریشده خارج میشود. پلاگینهایی مانند iZotope Ozone میتوانند فرایند کدگذاری Mid/Side را بهصورت بلادرنگ انجام دهند.
Mid/Side میتواند صدای وسوسهانگیزی داشته باشد، اما همیشه نتایج بهتری را برای میکس به شما ارائه نمیدهد. مهم است به تنظیماتی که انجام میدهید کاملاً دقیق گوش کنید و ببینید چه تأثیری روی میکس میگذارند. پردازش خیلی ملایم Mid/Side در کل میتواند نتیجهٔ مطلوبی داشته باشد و به شما کمک میکند از تنظیمات شدیدی که میتواند موجب تغییر فاز یا برهمخوردن بالانس میکس شود پرهیز کنید. در ادامه به بیان چند ترفند و نکته برای انجام پردازش Mid/Side بهشکل مؤثر میپردازیم.
میکس کردن با پردازش Mid/Side
اگر قطعهٔ شما دارای چند لایهٔ گیتار است، آنها را به یک باس هدایت کنید و روی باس گیتار از پردازش Mid/Side استفاده کنید. ابزار Mid/Side را به شکلی اتومیشن دهید تا ولوم کانال Side در بخش کُرُس یا دیگر بخشهایی که مدنظر دارید تقویت شود. این کار باعث میشود گیتارها بدون نیاز به تغییر تنظیمات پنینگ صدای پرحجمتری پیدا کنند. به همین شکل، با کمی افزایش ولوم کانال Side روی اورهدهای درام میتوانید صدای اتاق را تقویت کنید، یا با کمی تقویت کانال Mid میتوانید صدای اسنر و تام را تقویت کنید. روی هر سازی که به حالت استریو ضبط شده باشد، تقویت فرکانسهای بالا بهوسیلهٔ اکولایزر تنها روی کانال Side باعث میشود عناصر وایدتر، صدای شفافتری پیدا کنند. برای این کار یک فیلتر Baxandall یا فیلتر High-Shelf بهترین نتیجه را خواهد داشت. این کار به شما کمک میکند وضوح بیشتری به ریورب بدهید، بدون اینکه از وضوح سیگنال کاسته شود.
انجام مسترینگ با پردازش mid/side
اگر میکس شما صدای کدر و اصطلاحاً Muddy دارد، سعی کنید فرکانسهای پایین در کانال Side را با استفاده از یک فیلتر Low-Shelf کاهش دهید. این کار بهعنوان مثال میتواند به شما کمک کند فرکانسهای پایین نامطلوب را در گیتارهایی که به سمت چپ یا راست پن شدهاند حذف کنید و در عین حال وکال و کیک در مرکز میکس دستنخورده باقی بمانند. اگر با استفاده از کامپرسور مسترینگ نمیتوانید دامنهٔ داینامیکی را بدون ایجاد اثرات مصنوعی کاهش دهید، از یک کامپرسور Mid/Side استفاده کنید و فشردهسازی کمتری را روی کانال Side اعمال کنید. انرژی زیادی از میکس در مرکز استریو وجود دارد، جایی که کیک، اسنر و بیس در آن قرار میگیرند. این انرژی زیاد، کامپرسور را فعال میکند و به این ترتیب ممکن است عناصر محیطی و وایدتر میکس تحتتأثیر شدید کامپرسور قرار بگیرند. این تکنیک به شما کمک میکند از بروز چنین مشکلی جلوگیری کنید. با استفاده از ریورب Mid/Side میتوانید گرمای بیشتری به یک میکس آکوستیک خشک بدهید. برای این کار، ریورب را به کانال Mid اضافه کنید اما بخشی از فرکانسهای پایین سیگنال وِت و دارای ریورب را فیلتر کنید تا از کدر شدن صدای کیک و بیس جلوگیری شود. روی کانال Side، حدود دو تا چهار درصد ریورب بیشتری نسبت به کانال Mid اضافه کنید؛ برای این سیگنال نیازی به استفاده از فیلتر نیست.