مستر کلاس | سینتی‌سایزر چیست و چگونه کار می‌کند؟

سینتی‌سایزر سازی الکترونیکی برای تولید و شکل‌دادن صدا است. برخلاف تصور رایج، وظیفهٔ آن فقط تقلید سازهای آکوستیک نیست؛ سینتی‌سایزر می‌تواند صداهایی کاملاً تازه بسازد یا نمونه‌های ضبط‌شده را پردازش کند.

در این راهنما تعریف سینتی‌سایزر، مسیر تاریخی آن، اجزای اصلی تولید صدا و کاربردهایش در آهنگ‌سازی، تنظیم، طراحی صدا و اجرای زنده را مرور می‌کنیم.

سینتی‌سایزر چیست؟

سینتی‌سایزر با مدارهای آنالوگ، پردازش دیجیتال یا ترکیبی از هر دو، سیگنال صوتی تولید یا پردازش می‌کند. این ساز ممکن است کلاویه داشته باشد، به شکل ماژول رومیزی یا Modular عرضه شود یا به‌صورت نرم‌افزار در کامپیوتر اجرا شود.

برخی سینتی‌سایزرها صدای پیانو، سازهای زهی یا بادی را بازآفرینی می‌کنند، اما بسیاری برای ساخت بافت، Bass، Lead، Pad و افکت‌هایی طراحی شده‌اند که نمونهٔ آکوستیک مستقیمی ندارند. کیفیت نتیجه به روش Synthesis، معماری دستگاه و برنامه‌ریزی صدا بستگی دارد.

نگاهی کوتاه به تاریخچهٔ سینتی‌سایزر

پیش از شکل‌گیری سینتی‌سایزرهای مدرن، سازهای الکترونیکی مانند Telharmonium و Theremin راه تولید صدا با مدارهای الکتریکی را نشان دادند. در میانهٔ قرن بیستم، سامانه‌هایی مانند RCA Mark II و سپس سازهای Modular امکان کنترل دقیق‌تر مولدها، فیلترها و Envelopeها را فراهم کردند.

در دههٔ ۱۹۶۰ طراحی‌های Modular شرکت‌هایی مانند Moog و Buchla گسترش یافتند و در دههٔ ۱۹۷۰ مدل‌های قابل حمل‌تر وارد استودیو و صحنه شدند. از دههٔ ۱۹۸۰، فناوری دیجیتال و استاندارد MIDI نقش مهمی در تولید انبوه و ارتباط میان سازها پیدا کردند؛ Yamaha DX7 یکی از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ سینتی‌سایزرهای دیجیتال آن دوره است.

امروز سخت‌افزارهای آنالوگ، دیجیتال و Hybrid در کنار سینت‌های نرم‌افزاری استفاده می‌شوند. وابستگی به کامپیوتر ویژگی همهٔ سینتی‌سایزرهای مدرن نیست و بسیاری از آن‌ها همچنان به‌صورت مستقل کار می‌کنند.

سینتی‌سایزر چگونه کار می‌کند؟

در یک معماری Subtractive رایج، Oscillator موج اولیه را تولید می‌کند، Filter بخشی از طیف فرکانسی را تغییر می‌دهد و Amplifier سطح خروجی را کنترل می‌کند. موج‌های Sine، Triangle، Sawtooth و Square هارمونیک‌های متفاوتی دارند و نقطهٔ شروع صدا را تعیین می‌کنند.

• Low-pass Filter: فرکانس‌های پایین‌تر از محدودهٔ Cutoff را عبور می‌دهد و بخش بالایی طیف را کاهش می‌دهد.
• High-pass Filter: بخش پایین طیف را کاهش می‌دهد و فرکانس‌های بالاتر را عبور می‌دهد.
• Band-pass Filter: محدوده‌ای میان دو سوی طیف را نگه می‌دارد و فرکانس‌های بیرون آن را کاهش می‌دهد.

همهٔ سینتی‌سایزرها از این مسیر پیروی نمی‌کنند. FM، Wavetable، Additive، Granular، Physical Modeling و Sample-based روش‌های دیگری هستند که با منطق متفاوت صدا می‌سازند.

Envelope و Modulation چه نقشی دارند؟

Envelope تغییر یک پارامتر در طول زمان را کنترل می‌کند. در Envelope چهارمرحله‌ای ADSR، Attack زمان رسیدن از شروع صدا به سطح اوج، Decay زمان حرکت از اوج به سطح Sustain، Sustain سطحی است که هنگام نگه‌داشتن نت حفظ می‌شود و Release زمان فروکش صدا پس از رها کردن نت است.

LFO یا Low-frequency Oscillator معمولاً برای Modulation دوره‌ای پارامترهایی مانند Pitch، Cutoff یا Volume به کار می‌رود. اتصال LFO به Pitch می‌تواند Vibrato و اتصال آن به Volume می‌تواند Tremolo ایجاد کند؛ نتیجه به عمق و سرعت Modulation بستگی دارد.

نقش سینتی‌سایزر در تولید موسیقی

سینتی‌سایزر در سبک‌های الکترونیک، Pop، Hip-hop، موسیقی فیلم، Rock، Jazz و بسیاری زمینه‌های دیگر برای ساخت ملودی، Bass، Pad، Texture و افکت استفاده می‌شود. حضور آن به سبک خاصی محدود نیست و می‌تواند در کنار سازهای آکوستیک یا به‌تنهایی قرار گیرد.

برای انتخاب سینتی‌سایزر، پیش از تعداد Presetها به روش Synthesis، تعداد صداهای هم‌زمان، امکانات Modulation، نوع کنترل‌ها، ورودی و خروجی، یکپارچگی با نرم‌افزار و شیوهٔ اجرای خود توجه کنید. بهترین انتخاب ابزاری است که مسیر رسیدن به صدای موردنظر را روشن و تکرارپذیر کند.