Quantization؛ بایدها و نبایدها

بعضی مردم از Quantization متنفرند و اصلا از آن استفاده نمی‌کنند. در حالی که بسیاری از مردم، همه چیز را Quantise می‌کنند. بیایید میانه‌رو باشیم. به طور کلی، Quantise ابزاری بسیار کاربردی، جذاب و منحصر به فرد است. اگر در مورد Quantization اطلاعاتی داشته باشید و بدانید که چه زمان باید از آن استفاده کرد و چه زمان نباید از آن استفاده کرد، می‌توانید به کمک آن، اصوات و نت‌هایی که اجرا و ضبط کرده‌اید را طبیعی‌تر کنید. اگر به یاد داشته باشید، در گذشته، Quantization دو حالت داشت: فعال و غیر فعال! اما خوش‌بختانه Quantization های امروزی بسیار انعطاف پذیر هستند و مانند قبل، سفت و سخت نیستند.

در این مقاله می‌خواهیم ابتدا Quantization را شرح دهیم و با این ابزار قدرت‌مند و جذاب بیشتر آشنا شویم و سپس به سراغ بایدها و نبایدهای آن برویم. با ما همراه باشید…

Quantization در گذشته…

در گذشته، Quantization اصلی به این صورت بود که نوازندگان به صورت گروهی و هم‌زمان با یک‌دیگر، به اجرای موسیقی می‌پرداختند و سرعت اجرای‌شان را بر اساس سرعت یک‌دیگر تنظیم می‌کردند. بنابراین سرعت آن‌ها گاهی به صورت ناخودآگاه افزایش یا کاهش می‌یافت. البته پر واضح است که استفاده از این روش برای اجراهای سولو اصلا مناسب نبود.

پیشرفت و تکامل Quantization

با معرفی تکنولوژی و ابزارهای جدید، ابتدا با آن‌ها مخالفت می‌شود. زمانی که Quantization معرفی شد، همه ابتدا با آن مخالفت کردند. Quantization نت‌های شما را جابه‌جا کرده و آن‌ها را بر اساس Grid مرتب و منظم می‌کند. بعضی موزیسین‌ها بر این باورند که استفاده از Quantization ، صدا را مصنوعی می‌کند و آن را ابزاری بی‌مصرف و مضحک قلمداد می‌کنند!

Craig Anderton در این باره می‌گوید: “وقتی برای اولین بار کار با Sequence های کامپیوتری را تجربه کردم، در آن زمان در حال ضبط آلبوم موسیقی پیانیست جوان و نابغه‌ای به نام Spencer Brewer بودم. وقتی اجرای یکی از قطعات آلبوم به پایان رسید، او به من گفت به نظر می‌رسد زمان‌بندی اجرای نت‌ها، خوب نیستند و با زمان‌بندی ایده‌آل، فاصله دارند. ما این قطعه را Quantise کردیم. نتیجه آن باورنکردنی بود.

کامپیوتر برای انجام Quantization ، زمان اجرای نت‌ها را بر اساس فرمولی مشخص، جابه‌جا می‌کند. با استفاده از Quantization ، هر چند زمان‌بندی اجرای نت‌ها درست شده بود، اما متأسفانه جلوه هنری صدای ما از بین رفته بود. در حقیقت بعد از Quantise کردن، نت‌ها بیش از حد مرتب و منظم پخش می‌شوند و همین امر سبب می‌شود که صدا، مصنوعی به نظر برسد.”

خوش‌بختانه امروزه Quantization نسبت به سال‌های گذشته و روزهای اول، تغییرات بسیاری داشته و اکنون با وجود برنامه‌های متنوعی که در این زمینه توسعه یافته‌اند، علاوه بر اصلاح فایل‌های میدی، می‌توانید فایل‌های صوتی را نیز اصلاح کنید.

موسیقی را با گوش‌هایتان اصلاح کنید نه با چشم‌هایتان!

یک قانون کلی وجود دارد که می‌گوید اگر چیزی اشتباه به نظر نمی‌رسد، آن را رها کنید.

موسیقی تماما در مورد تنش و رهایی ست. افزایش سرعت اجرا و پیشی گرفتن از بیت یا کاهش سرعت و عقب ماندن از آن، جزئی از یک اجرای زنده هستند. موزیسین‌های خوب، این تهدیدها و مشکلات را به بهترین شکل به فرصت‌ها و نقاط قوت تبدیل می‌کنند. آن‌ها با استفاده از این کاهش و افزایش سرعت نوازندگی، احساس خود را منتقل کرده و بدین شکل، حس موجود در اثر را تقویت می‌کنند.

یکی از جذابیت‌های Quantization این است که می‌توانید قسمتی از آهنگ را Quantise کنید و قسمتی را دست نخورده باقی بگذارید. این دو قسمت می‌توانند در کنار یک‌دیگر، اثر فوق‌العاده‌ای را ایجاد کنند. به عنوان مثال، می‌توانید Kick و Hi Hat درام را Quantise کنید و Snare را دست نخورده باقی بگذارید.

یکی از ترفندهای ضبط درام، اجرای با تأخیر Snare است. در حقیقت اگر Snare را با کمی تأخیر نسبت به بیت اصلی اجرا کنید، صدای حاصل، بزرگ‌تر و Wide تر به نظر می‌رسد. همچنین با Quantise کردن Kick و Hi Hat می‌توانید انرژی را به اجرای زنده‌تان بی‌افزایید. در مورد بعضی قسمت‌های سولو مانند گیتار الکتریک یک قطعه راک، با دقت به صدا گوش دهید. اگر نت‌ها فالش نیستند یا خیلی جلو یا عقب نیستند و در کل صدای خوبی تولید می‌کنند، آن‌ها را دست نخورده باقی بگذارید.

تقسیم تأثیرگذاری…

اگر به منو و تنظیمات موجود در Quantization دقت کنید، پارامتری با عنوان Amount یا Strength وجود دارد که میزان اعمال Quantise را تعیین می‌کند. همان‌طور که در قسمت اول گفته شد، Quantise یک شبکه فرضی(Grid) را در نظر می‌گیرد و سعی می‌کند نت‌هایی که از خطوط فرضی شبکه فاصله دارند را به خطوط نزدیک‌تر کند.

در حقیقت Quantization از این فرمول برای مرتب و منظم کردن نت‌ها استفاده می‌کند. حال فرض کنید یکی از نت‌ها، ۴۰ میلی‌ثانیه از بیت، عقب‌تر است. اگر پارامتر Amount یا همان Strength را روی 50% تنظیم کنید، Quantization نت را ۲۰ میلی‌ثانیه به خطوط فرضی شبکه نزدیک می‌کند. در این مرحله، صداها را بشنوید. اگر احساس کردید که این نت، باز هم نامناسب شنیده می‌شود، پارامتر Amount را روی 100% تنظیم کنید و دوباره صدای حاصل را بشنوید.

این کار، یکی از بهترین روش‌های استفاده از Quantization است. با استفاده از این روش، می‌توانید از مصنوعی شدن صدا جلوگیری کنید.

بعضی اوقات استفاده از Quantization ضروری است.

در بعضی سبک‌های موسیقی مانند EDM ، استفاده از Quantization بسیار رایج و حتی ضروری است. البته این را هم در نظر باشید که حتی در این سبک‌ها هم بعضی المان‌ها، بدون Quantise و کاملا دست نخورده باقی می‌مانند. وقتی افراد در حال گوش کردن به موسیقی‌های EDM هستند و با این موسیقی‌ها می‌رقصند، اصلا دل‌شان نمی‌خواهد ریتم موسیقی به هم بخورد و صدایی خارج از ریتم شنیده شود.

بنابراین در این نوع موسیقی‌ها، همه چیز باید روی ریتم و بیت اصلی اجرا شود. از آرپژها گرفته تا Delay ها همه و همه باید بر اساس تمپو و بیت اصلی اجرا شوند. علاوه بر این، هنگام Crossfade کردن و گذر از یک قسمت آهنگ به قسمت دیگر، تمام Transition ها باید کاملا مرتب و روی بیت اصلی اجرا شوند. البته بسیاری از موزیسین‌ها طرفدار تغییرات ظریف تمپو هستند. به هر حال اگر شما هم طرفدار این کار هستید، اطمینان حاصل کنید که ابتدا و انتها قطعه، روی بیت اجرا شود و با بیت و تمپو اصلی هماهنگ باشد.

پارامتر شگفت‌انگیزی به نام Swing

پارامتر Swing نیز عمل Quantization را بر اساس Grid انجام می‌دهد. البته نحوه کار این پارامتر به این صورت است که اگر چند نت با اندازه یکسان(مثلا سیاه، چنگ و…) داشته باشیم، اندازه نت اول را افزایش داده و اندازه نت دوم را کاهش می‌دهد. اگر دقت کنید، می‌بینید که اندازه ترکیبی این دو نت، هنوز هم با اندازه اولیه آن‌ها برابر است. این پارامتر، بیشتر در سبک Hip Hop مورد استفاده قرار می‌گیرد.

یکی از ترفندهای استفاده از این پارامتر در سبک Hip Hop آن است که ابتدا قطعه مورد نظر را به روش معمولی Quantise کرده و سپس Swing را روی آن اعمال کنیم. نکته حائز اهمیت در مورد Swing این است که اگر در آهنگی یک ساز از Swing استفاده کرده بود، این بدان معنا نیست که مابقی سازها هم لزوما باید از Swing استفاده کنند.

به عنوان مثال، گاهی اوقات ممکن است نیاز باشد درام یک آهنگ را به روش Swing و بقیه اجزا آن آهنگ را به روش سنتی و معمولی Quantise کنید.معمولا Quantization به روش معمولی و Swing تداخلی با یک‌دیگر ندارند و در یک قطعه موسیقی، می‌توانید از هر دو نوع Quantization استفاده کنید.

ساخت Grid مورد نیاز خودتان با استفاده از Groove Quantization

اگر چه Grid به یک ساختار محکم اشاره می‌کند اما امروزه بعضی نرم‌افزارها اساس تشکیل Grid که مترونوم و تمپو است را به زمان‌بندی انسانی تغییر داده‌اند.

به بیان دیگر، در بعضی نرم‌افزارها می‌توانید با توجه به نیازی که دارید و با صلاح‌دید خودتان، یک Grid جدید و منحصر به فرد را ایجاد کنید. معمولا این نوع Quantization با نام Groove Quantization شناخته می‌شود و اغلب فقط روی فایل‌های میدی کار می‌کند اما بعضی اوقات روی فایل‌های صوتی هم جواب داده.

فرض کنید در حال ضبط یک آهنگ هستید و ابتدا درام و سپس گیتار Bass را ضبط کرده‌اید. بعد از ضبط گیتار Bass و هماهنگی آن با بیت درام، ممکن است متوجه می‌شوید که ضرب‌آهنگ درام، بسیار جذاب و منحصر به فرد است. در این مواقع می‌توانید از Groove Quantization استفاده کرده و بدین صورت تمام اجزای آهنگ را بر اساس بیت منحصر به فرد درام تنظیم کنید. با این کار می‌توان از Quantise معمولی و مصنوعی شدن آهنگ، جلوگیری کرد.

با تمام این‌ها، برای طبیعی‌تر بودن صدای ضبط شده، شاید نیاز باشد همانند Quantise معمولی، بعضی نت‌ها را به صورت دستی جلو و عقب کنید. یعنی بعضی نت‌ها را با تأخیر کمتر و بعضی نت‌ها را با تأخیر بیشتر پخش کنید.

محدودیت‌های Quantizing

Quantise کردن صدا امری ست که به مهارت و تجربه زیادی نیاز دارد و اگر مهارت کافی را نداشته باشید، ممکن است مشکلاتی را به وجود آورد. در نظر داشته باشید که برای Quantise کردن صدا، طول(اندازه) نت‌ها تغییر کرده و کوتاه‌تر یا بلندتر می‌شوند. هر چه طول نت‌ها بلندتر باشد، احتمال به وجود آمدن مشکلات صوتی هم بیشتر می‌شود. بعضی نرم‌افزارها برای رفع مشکلات احتمالی Quantization ، نت اول را دست نخورده باقی می‌گذارند و تغییرات را روی نت‌های دوم به بعد انجام می‌دهند. این راه حل، به خصوص برای سازهای کوبه‌ای مانند درام، پرکاشن و… بسیار موثر و سودمند است.

قبل از هر چیزی، توجه داشته باشید که Quantization به صورت دستی علاوه بر این که بسیار خسته کننده ست، می‌تواند به عنوان یک گزینه جایگزین محسوب شود. وقتی Quantise را به صورت دستی انجام دهید، ممکن است اصلا نیازی به افزایش یا کاهش طول نت‌ها نداشته باشید و صرفا با جابه‌جایی نت‌ها و تنظیم آن‌ها بر اساس سایر سازها یا بر اساس Grid ، بتوان Quantise را انجام داد. در این صورت، نه تنها مشکلی به وجود نمی‌آید، بلکه کیفیت هم از دست نمی‌رود.

وقتی یک نت را به سمت جلو حرکت می‌دهید(آن را با تأخیر پخش می‌کنید)، ممکن است انتهای نت فعلی، به ابتدای نت بعدی برخورد کرده و وارد آن شود. در این مواقع بهترین کار، اعمال Fadeout روی نت فعلی ست. با این کار می‌توانید بدون کوتاه کردن نت، به صورت نرم و روان نت بعدی را پخش کرده و بدین صورت از تداخل اصوات جلوگیری کنید. یکی از مزیت‌های این روش آن است که دیگر فاصله و فضای خالی بین نت فعلی و نت بعدی شکل نمی‌گیرد؛ چرا که دیگر نیازی به کوتاه کردن نت فعلی نیست.

اگر صدای نت جابه‌جا شده با رسیدن به ضرب‌آهنگ، ناگهان قطع می‌شود و نمی‌خواهید چنین اتفاقی رخ دهد، می‌توانید از نت به صورت Sustain شده استفاده کنید. با این کار، علاوه بر این که این مشکل برطرف می‌شود، بلکه انتقال از نت فعلی به نت بعدی بسیار ملایم و کاملا روان صورت می‌گیرد و همچنین فضای خالی نیز ایجاد نمی‌شود. در غیر این صورت، می‌توان از Fadeout یا افزایش طول نت استفاده کرد.

هر چند [به دلیل زمان‌بر بودن] تمایلی به Quantization دستی نداشته باشید، خوب است بدانید که برای Quantise کردن لاین‌های مونوفنیک با تعدادی نت محدود مانند قسمت‌های تک‌نوازی یک آهنگ، Quantization دستی، نتیجه بسیار بهتری نسبت به Quantization اتوماتیک دارد.

با همه این‌ها، نکته جالب آن است که قسمت‌های تک‌نوازی، معمولا به صورت آوازی(بدون توجه به ضرب‌آهنگ و Grid) نواخته می‌شوند و اصلا همین امر موجب جذابیت و زیبایی آن‌ها می‌شود. بنابراین اغلب اوقات، Quantise کردن یک قطعه تک‌نوازی، زیبایی و خاص بودن آن را از بین می‌برد.

آمادگی برای Quantization

بسیاری از نرم‌افزارهای امروزی به شما این امکان را می‌دهند که قسمتی از آهنگ یا یک Track کامل را انتخاب کرده و Quantise را روی آن اعمال کنید. کیفیت و تأثیر Quantise اتوماتیک، به دقت الگوریتم برنامه در تشخیص درست ضرب‌آهنگ و گذرها بستگی دارد. اینجاست که هوش مصنوعی می‌تواند نقش به‌سزایی در حوزه پردازش صوت، ایفا کند. اما به هر حال، فعلا این یکی از چالش‌های برنامه‌نویسان است. فرض کنید دو نت داریم که دقیقا پشت سر هم قرار گرفته‌اند و نت اول قبل از بیت و نت دوم روی بیت قرار دارد. اگر الگوریتم برنامه، نقش نت دوم را به درستی تشخیص ندهد، آن را نادیده گرفته و هر دو نت را هم‌زمان روی بیت قرار می‌دهد.

وقتی صدای حاصل از Quantization را می‌شنوید، گویی دو نت تبدیل به یک نت شده‌اند و این طور به نظر می‌رسد که ضرب‌آهنگ‌ها ناپدید شده‌اند. این موضوع می‌تواند روی کیفیت صدا شما تأثیر منفی بگذارد. در این مواقع، با دقت به صدا گوش کنید و نتیجه حاصل را در برنامه ببینید. سعی کنید قسمتی که این مشکل را به وجود آورده را به صورت دستی Quantise کنید. متأسفانه Quantization همیشه قطعی و دقیق نیست و خیلی اوقات به جای درست کردن چیزی، آن را خراب‌تر می‌کند! بنابراین هنگام ضبط و تولید یک آهنگ، آشنایی با Quantization و آمادگی برای برطرف کردن مشکلات احتمالی، امری ضروری ست.

این نکته را به خاطر داشته باشید که گاهی اوقات، ضبط مجدد یک قطعه، بسیار راحت‌تر و ساده‌تر از ویرایش و Quantise آن است. بعضی مواقع حتی Quantization هم نمی‌تواند مشکلات موجود در اجرای بد را از بین ببرد و فقط ضبط مجدد آن قسمت می‌تواند مشکلات را حل کند.

جمع‌بندی؛ آیا Quantization مفید است؟

ممکن است دیگران با نظر ما در مورد Quantization مخالف باشند اما ما فکر می‌کنیم که در دنیای موسیقی، هر چیزی به صورت طبیعی و خودجوش آن زیباست. یکی از دلایل اهمیت افزایش مهارت و یادگیری تکنیک‌های مختلف، همین امر است. شما باید بتوانید آزادانه و بدون دغدغه به اجرای موسیقی بپردازید. در نتیجه این ابزار می‌توانند به کمک ما آیند و اگر در حین اجرا، یک یا دو اشکال وجود داشت، آن‌ها را برطرف کنند. در حقیقت بهتر است روی کمک این ابزار تکیه نکنیم و خودمان بتوانیم یک موسیقی را بدون نقص اجرا کنیم.

با توجه به توضیحاتی که ارائه دادیم، بهتر است از Quantization فقط در مواقعی استفاده کنید که «گوش» شما نقص و اشکالات موجود در صدا را تشخیص می‌دهد یا به عنوان مثال، می‌خواهید با استفاده از Quantization ، افکت منحصر به فردی را خلق کنید.
به یاد داشته باشید که نرم‌افزارها هرگز به موسیقی شما لطمه وارد نمی‌کنند؛ در واقع خودتان این کار را انجام می‌دهید. یاد بگیرید که از ابزار موجود، به شکلی هنرمندانه و حرفه‌ای استفاده کنید. فقط در این صورت است که می‌توانید اثری هنرمندانه و منحصر به فرد خلق کنید.