چگونه بدون استفاده از پلاگین ها استریو ایمیج را وسیع تر کنیم؟

ابزارهای حرفه ای زیادی برای واید کردن استریو ایمیج وجود دارد. واید کردن استریو ایمیج یک ترک استریو یا دادن جلوه ای استریو مانند به یک ترک مونو هم می تواند تاثیر مثبتی داشته باشد و هم برعکس. یک استریو ایمیج واید می تواند صدای دلنشینی داشته باشد؛ اگرچه این افکت بسیار گوش نواز است اما می تواند مشکلات phase ایجاد کند، تا جایی که شما پانچ و صدادهی خوب ترک در حالت مونو را از دست بدهید. اگرچه ما به طور غریزی میکس های واید را می پسندیم، اما اغلب اوقات میکس هایی که که در حالت مونو خوب صدا می دهند در حالت استریو بهترین صدا را خواهند داشت. پهنای استریو مفهومی ساده است: اختلاف بین کانال های چپ و راست. هر چه این اختلاف بیشتر باشد، ذهن شما میکس را وایدتر تشخیص می دهد. بیشتر اوقات شما نیازی به ویژگی های تجملی پلاگین های سطح بالا ندارید. البته ما مخالف استفاده از ابزارهای باکیفیت وسطح بالا برای میکس نیستیم، اما خوب است پیش از این که از این ابزارها استفاده کنید، خودتان وارد عمل شوید و به صورت دستی تغییرات را به وجود بیاورید؛ به این شکل تجربه ی آموزشی فوق العاده ای هم خواهید داشت. وقتی شروع به بازی با این مفاهیم ساده می کنید، خلاقیت شما بیشتر به کار گرفته می شود.

همه چیز با تنظیم شروع می شود

پیش از این که چیزی را میکس یا حتی ضبط کنید می توانید در پروسه ی تنظیم قطعه، هدف واید کردن میدان استریو را دنبال کنید. اگر دو گیتار دارید، یا هر ساز دیگری که آکورد اجرا می کند، یک راه کلاسیک برای ساخت میکس واید از آن ها این است که یکی از سازها را کاملا به طرف چپ و دیگری را کاملا به طرف راست pan کنید. این راه برای شروع بسیار مناسب است و شاید بتوانید سازهایتان را آنقدر خوب در تنظیم بچینید که وایدترین استریو ایمیج ممکن را برایتان بسازند. اما اگر این طور نیست، بهتر است تکنیک هایی را برای افزایش اختلاف بین کانال های چپ و راست انجام دهید. در اینجا به دو بُعد از صدا توجه می کنیم: یکی بافت - حالا یا بافت صدا با توجه به تنظیم نُت هایی که اجرا می شود یا بافتی صوتی ایجاد شده به وسیله ی افکت ها – و دیگری نحوه ی قرارگیری صدا در فضا. اجازه دهید با صدادهی آکوردها شروع کنیم. اگر شما یک آکورد دو ماژور را روی گیتار یا کیبورد بگیرید، احتمالا توالی نُت های شما به این شکل خواهد بود: دو (نُت تونیک)، می (ماژور سوم)، سُل (درجه ی پنجم). برای ساز دیگری که قرار است همین آکوردها را اجرا کند، نُت ها را به ترتیب دیگری بچینید؛ مثلا اگر نُت سُل را در پایین قرار دهید چینش آکوردها به این ترتیب خواهد شد:سُل، دو، می. این کار را به چند روش می توانید انجام دهید و بهتر است ترکیب های مختلفی را امتحان کنید تا ببینید کدام یک برای قطعه ی شما بهترین تاثیر را ایجاد می کند. راه دیگر برای انجام این کار، اجرا کردن یکی از سازها در یک اکتاو بالاتر یا پایین تر است. اثری که این تکنیک ایجاد می کند واضح تر از تکنیک قبلی است و شما می توانید هم به سازها یک اکتاو فاصله بدهید و هم چینش نُت ها را در آن ها عوض کنید. تنظیم کردن سازها به این شکل نه تنها باعث می شود میدان استریو وسیع تر به نظر برسد، بلکه باعث می شود میکس شما غنی تر صدا بدهد، احتمال خوب صدا دادن میکس در حالت مونو را افزایش می دهد و در نهایت شما کمتر به استفاده از EQ نیاز پیدا خواهید کرد. دستیابی به چنین چیزی با استفاده از پلاگین هایی که برای واید کردن استریو طراحی شده اند امکان پذیر نیست.

بافت و فضای اضافه

یکی راه فوق العاده ی دیگر برای افزایش اختلاف بین کانال چپ و راست به شکلی ارگانیک این است که دو ساز را در فضا و زمان متفاوتی نسبت به یکدیگر قرار دهید. سعی کنید روی یکی از سازها ریورب قرار دهید و روی دیگری از یک tape delay استفاده کنید. یا این که می توانید از دو اسپیکر/امپلی فایر مختلف برای هرکدام از آن ها استفاده کنید. در حین گوش کردن به صدای هر دو ساز در میکس با استفاده از فیلترها و کنترل های تُن سعی کنید بهترین ترکیب را بین این دو ساز به وجود بیاورید.

استفاده ی ماهرانه از EQ

اگرچه mid/side EQ در حال تبدیل شدن به یکی از ویژگی های استاندارد پلاگین های EQ است، اما هنوز هم جزو ویژگی های تجملی به حساب می آید، پس ما برای این مقاله از همان اکولایزرهای ساده استفاده می کنیم. روی هر دو ترک یک EQ اینسرت کنید، برای این کار حالت linear phase mode بهترین حالت است. روی یکی از ترک ها بوست خفیفی انجام دهید؛ برای شروع می توانید به میزان چند دسی بل با یک باند bell محدوده ی بالای میدرنج را بوست کنید. روی ترک دیگر، برعکس منحنی bell را روی همان فرکانس قرار دهید، با همان پهنای باند و همان دسی بل، اما حالا به جای بوست کردن باید کات کنید. این تکنیک اختلاف بین کانال ها را بدون تغییر محتوای فرکانسی کلی افزایش می دهد. بسته به اکولایزری که استفاده می کنید میکس شما به احتمال زیاد در سیستم های مونو هم خوب صدا خواهد داد. یک تکنیک اکولایزری دیگر هم وجود دارد که برای شبیه سازی نقص های کنسول های آنالوگ طراحی شده است، زمانی که شما یک ترک استریو را با اکولایزرهای جداگانه روی دو چل استریپ مونو که به سمت راست و چپ pan شده اند اکولایز می کنید. برای انجام این کار، تنظیمات EQ را از یکی از ترک ها به ترک دیگر کپی کنید و تغییرات کوچکی را روی تمام پارامترها ایجاد نمایید. تغییراتی که ایجاد می کنید بسیار جزئی هستند، مثلا یک سوم دسی بل، اما از آنجایی که این تغییرات را روی بسیاری از پارامترها انجام می دهید (پهنای باند، فرکانس مرکزی و مقدار بوست یا کات) تاثیر آن قابل توجه خواهد بود. اختلافی که ایجاد می شود باید به قدری بزرگ باشد که شنیده شود اما از طرفی باید آن قدر جزئی و ملایم باشد که مشکلات phase به وجود نیاورد.

ترفندهایی با معکوس کردن phase

یک تکنیک جالب و ملایم برای دستیابی به استریو ایمیج مناسب برای صداهای مونو، استفاده از شبیه سازهای اسپیکر یا ریورب های کوتاه است. اضافه کردن جزئی یک کابینت گیتار به یک convolution (IR) reverb برای این سناریو فوق العاده است. شبیه سازهای اسپیکر الگوریتمیک و ریورب هایی با تایم کمتر از یک ثانیه هم می تواند مناسب باشد. روش انجام کار این گونه است: از دو کانال مونوی aux استفاده کنید و روی هر دو ترک یکی از پلاگین هایی را که به شما امکان معکوس کردن قطبیت (phase) را می دهد اینسرت کنید. شبیه ساز اسپیکر مدنظرتان را نیز اینسرت کنید و ترک های aux را کاملا به سمت چپ و راست pan کنید و قطبیت یکی از ترک های aux را معکوس کنید. روی ترک مونو، ولوم send ها را روی هر دو ترک aux تا جایی بالا ببرید که به استریو ایمیج دلخواهتان دست پیدا کنید. مزیت فوق العاده ای که این افکت استریو دارد این است که در حالت مونو بدون خراب کردن phase ترک اصلی، به صورت کامل محو می شود. تکنیک دیگری که همه باید از آن آگاهی داشته باشند تکنیکی با نام Haas است که در مقاله ای دیگر به توضیح آن خواهیم پرداخت.