در این مقاله از مجموعه مقالات "مستر کلاس" میخواهیم در مورد جایگاه افراد در ساخت موسیقی فیلم و تفاوتهای آنها صحبت کنیم. در این مقاله، به موارد زیر اشاره خواهیم کرد:
- آهنگساز کیست؟
- سرپرست ارکستر کیست؟
- سردبیر موسیقی کیست؟
اغلب آهنگسازان، آثارشان را با کمک افرادی که نزدیک خود دارند، به سرانجام میرسانند. امروزه، بیشتر آهنگسازان هالیوود به دنبال استخدام افراد با تجربه در ۲ سمت شغلی هستند. میخواهیم کمی در مورد این ۲ سمت شغلی یعنی سرپرستی ارکستر و تنظیمکننده موسیقی، صحبت کنیم.
آهنگساز کیست؟
یک آهنگساز فیلم، قطعات اصلی و تمام موسیقیهای موجود در فیلم را میسازد که به این موسیقیها، "موسیقی فیلم" میگویند. یک آهنگساز فیلم، مسئول جنبههای مختلف موسیقی که در فیلم استفاده میشوند، هستند. به عبارت دیگر، آنها در برابر موارد زیر، مسئولیت دارند:
- تأمین بودجه برای تمام جنبههای موسیقی فیلم
- استخدام و بهکارگیری نوازندگان و کارمندان
- دیدار و گفتوگو با کارگردان در مورد فیلم برای "شناختن" فیلم و تشخیص قسمتهایی از فیلم که باید موسیقی پخش شود.
- نوشتن و ضبط نسخه اولیه موسیقی با سازها و ارکسترهای مختلف و ارائه به کارگردان برای تصمیمگیری.
- آهنگسازی برای سکانسهای اکشن فیلم و سینک دقیق آن
- مدیریت ضبط و رهبری ارکستر، بهرهگیری از اجرای نوازندگان برجسته و با تجربه یا ضبط کل موسیقی در محیط ورکستیشن و با یک میدی کیبورد
- توجه به نظرات افرادی که در تیم تولید حضور دارند. بسیاری از آهنگسازان اصرار دارند که فقط از نظرات کارگردان باخبر شوند اما در خیلی از مواقع، تهیهکننده و سایر اعضای تیم تولید هم نظراتشان را به آهنگساز، منتقل میکنند.
- اجرای نسخه نهایی و اصلاح موارد مورد نیاز با توجه به نظر کارگردان و اعضای تیم تولید و در نهایت، ارائه نسخه مستر شده فاینال
- گاها برخی آهنگسازان یک آهنگ مخصوص تریلر فیلم را نیز میسازند و در اختیار کارگردان قرار میدهند. هر چند امروزه کمپانیهایی وجود دارند که وظیفه و تخصص اصلی آنها ساخت تریلر است. بعضی از این کمپانیها، آهنگسازان خود را دارند و خودشان موسیقی تریلر را آماده میکنند و بعضی دیگر نیز از آهنگسازان برجسته و با تجربه برای ساخت موسیقی تریلر، کمک میگیرند.
سرپرست ارکستر کیست؟
بعد از کارگردان، اصلیترین همکار یک آهنگساز فیلم، سرپرست ارکستر وی میباشد. شاید دچار سردرگمی شده باشید و این سوال برای شما پیش آید که چه تفاوتی بین یک سرپرست ارکستر و آهنگساز وجود دارد. در پاسخ به این سوال باید بگوئیم که سرپرست ارکستر، قطعات نوشته شده توسط آهنگساز را برای اجرای زنده توسط نوازندهها و به صورت ارکسترال تنظیم میکند. بعضی قطعات به نحوی ساخته شدهاند که قابل اجرا توسط ارکستر نیستند. در این مواقع، وظیفه سرپرست ارکستر این است که این نوع قطعات را به نحوی تنظیم کند تا توسط نوازندگان ارکستر، قابل اجرا باشد. به طور کلی، سرپرست ارکستر تمام تمرکزش را بر روی تولید صدایی با کیفیت و غنی معطوف میکند. بعضی آهنگها ممکن است به نوعی ساخته شده باشند که لازم باشد نوازندگان مختلفی آن را بنوازند. به عنوان مثال، فرض کنید در آهنگی، ویولنها دو بخش مختلف را اجرا میکنند. در این مواقع، سرپرست ارکستر دقیقا تعیین میکند که کدام بخش باید توسط کدام سکشن ویولن نواخته شود. البته این یک مثال ساده بود. در آهنگها با تنظیمهای پیچیده، انجام این کار بسیار سخت خواهد بود. به عنوان یک نمونه دیگر، هنگام ضبط موسیقی در استودیو، سازی مانند ویولن یا هورن را یک نفر مینوازد و سپس در ورکستیشن، قسمتهای مختلف نواخته شده توسط آن شخص، با یکدیگر ترکیب شده و موسیقی مورد نظر آهنگساز را تشکیل میدهد اما هنگام اجرای زنده، نمیتوان این کار را کرد. بنابراین لازم است سرپرست ارکستر، اجرای قسمتهای مختلف یک آهنگ که با یک ساز نواخته شده را به نوازندههای مختلف بسپارد.
سردبیر موسیقی کیست؟
یک سردبیر موسیقی در واقع پل ارتباطی بین فیلم و آهنگساز محسوب میشود. وظیفه سردبیر موسیقی این است که آهنگساز را نسبت به اتفاقات فیلم مانند اضافه شدن صحنه جدید یا تغییراتی در یک سکانس و… مطلع کند. در جایی ممکن است آهنگ ساخته شده، مناسب یک سکانس نباشد یا میزان تاثیرگذاری آن سکانس را کاهش دهد. در این مواقع، سردبیر موسیقی این موارد را به آهنگساز منتقل میکند. وقتی تغییری در موسیقی اتفاق میافتد، سردبیر موسیقی بیشترین ارتباط را با سرپرست ارکستر دارد تا وی را از این تغییرات مطلع کند.
