چه غذایی دوست دارید؟
همۀ ما صرفنظر از رژیم و قواعدی که برای خوردن وضع کرده ایم، به صورت بالقوه یک «جویی تریبیانی» نهفته درونمان داریم؛ همان شخصیت شکمو در سریال فرندز که علاقۀ زیادی به غذا داشت. اگر یک نفر از من سوال کند که چه غذایی ترجیح می دهی؟ پاسخم این است که بسته به حس و حالم از روزی تا روز دیگر متغیر است. گاهی غذای چینی ترجیح می دهم و گاهی عاشق خوردن یک همبرگر بزرگ می شوم.
به چه آهنگی علاقه دارید؟
هر یک از ما به نوعی موسیقی (راک، پاپ، جاز و … ) علاقه داریم. من خودم در مهمانی ها به آهنگ های ریتمیک با صدای بلند که مناسب رقص هستند علاقه دارم. ولی در خانه آهنگ های کلاسیک و قدیمی را بیشتر ترجیح می دهم.
موسیقی و حس و حال
موسیقی می تواند در عرض چند ثانیه، حس و حال ما را به کلی عوض کند. همانطور که یک آهنگ ملایم مکالمات و لحظات مهم، خوشی ها و دلتنگی ها و دوستان قدیمی را به خاطرمان می آورد، آهنگ های ریتمیک و تند، انرژی و نشاط می دهند و ما را وادار به حرکات موزون می کنند.
حس و حال و غذا
استرس باعث پرخوری می شود. در واقع شخص در عین حال که گرسنه نیست بی اختیار غذا می خورد. این عارضه پاسخی به احساسات درونی فرد است. همانطور که می بینید یک رابطۀ قوی بین حس و حال و اشتها وجود دارد. امتحان سختی در پیش دارید یا باید تصمیم مهمی بگیرید یا قرار است چیز مهمی به کسی بگویید. در همۀ این حالت ها، بیش از حد معمول به خوردن بستنی و مواد غذایی فست فودی یا نوشیدنی های ناسالم رو می آورید.
موسیقی چه تاثیری روی انتخاب غذا دارد؟
دکتر دیپایان بیتواس در مطالعات اخیرش که در مجلۀ آکادمی علوم بازاریابی منتشر شده، تاثیر موسیقی امبینت روی فروش غذا را بررسی کرده است.
با رشد قارچ گونۀ رستوران ها که هر روز بر تعدادشان افزوده می شود، رقابت صنعت غذا بسیار شدید و دیوانه وار شده است. رستوران های جدید می خواهند میزان فروش را افزایش دهند و نام خود را در بازار مطرح کنند. رستوران های مختلف با وجود غذای کم و بیش یکسانشان همواره تلاش می کنند تا با بهبود محیط، مشتریان بیشتری جذب کنند.
در این پژوهش، بیتواس روی این موضوع تحقیق کرد که پخش موسیقی امبینت به عنوان آهنگ زمینه چه تاثیری رو انتخاب غذای مشتریان دارد. موسیقی چطور می تواند روی جو و محیط رستوران تاثیر گذار باشد؟ این به بلندی صدا و ژانری آهنگ بستگی دارد.
بلندی صدا
یک استراتژی رایج در بازاریابی، کنترل بلندی صدا برای جذب مشتریان است. برای مثال وقتی به یک کافه یا یک همبرگر فروشی پر از دانش آموزهای دبیرستانی فکر می کنید چه صدایی به ذهنتان می رسد؟ احتمالاً به یک موسیقی تند با ضرباهنگ سریع فکر می کنید. ولی وقتی به محیط یک کافی شاپ که معمولاً بزرگسالان در آن حضور دارند فکر می کنید، احتمالاً آهنگ های ملایم به نظرتان برسد.
در یکی از همین مطالعات، به صورت تصادفی کافه ای در محله ای ساکت انتخاب شد. دو روز برای آزمایشِ فرضیات در نظر گرفته شد. روز چهارشنبه آهنگ های ملایم با صدای کم و روز جمعه همان آهنگ ها ولی اندکی با صدای بلندتر پخش شد. نتیجه این شد که روز چهارشنبه 43 درصد مشتریان غذای سالم سفارش دادند و روز جمعه 32.49 درصد.
ژانر یا سبک آهنگ
بیتواس در مطالعۀ دیگری، تعدادی دانشجو انتخاب کرد تا تاثیر ژانرهای مختلف را بر سلایق غذایی شان بسنجد. آن ها باید در حین شنیدن تعدادی آهنگ متال راک با صدای بلند از بین شکلات و گرانولابار یکی را انتخاب می کردند. طبق نتایج، 52.57 درصد دانشجوها زمانی که آهنگ متال در حال پخش بود گرانولابار را انتخاب کردند. این در حالی بود که در سکوت، 92 درصدشان گرانولابار را انتخاب کرده بودند. بیتواس نتایج پژوهشش را اینطور توضیح می دهد: «یافته های تحقیق نشان می دهد که آهنگ با صدای پایین، میل به غذای سالم را افزایش می دهد.»
موسیقی بلند و پرخوری استرسی
موسیقی بلند گاهی باعث استرس و حالت عصبی در انسان می شود. این استرس به نوبۀ خود میل به خوردن غذاهای ناسالم را افزایش می دهد و این سرآغاز عارضه ای است که در پزشکی به آن stress eating گفته می شود.
جای تعجب نیست که افرادی با رژیم های غذایی سرسخت و آن ها که خورد و خوراک زیادی ندارند، بیشتر در معرض اثرات جسمیِ استرس قرار دارند. دلیل اشتیاقِ افراد مضطرب به خوردن غذاهای ناسالم این است که این غذاها معمولاً شیرین هستند و مقادیر زیادی چربی دارند و این به کاهش هیجانات و استرس آن ها کمک می کند. در حقیقت، مطالعات انجام شده روی انسان و حیوانات نشان می دهد که غذاهای فست فودی و ناسالم می تواند سطح استرس فیزیولوژیک را کاهش دهند.
موسیقی ملایم و آرامش روانی
اما در نقطۀ مقابل، لی برناردی و همکارانش در مطالعۀ دیگری با اندازه گیری تغییرات قلبی عروقی و تنفسی بیمارانی که به آهنگ گوش می دادند متوجه شدند موسیقی ملایم تاثیر مثبتی روی بیماران دارد. آنها نتیجۀ تحقیقات خود را اینگونه بیان می کنند:
«موسیقی باعث برانگیختن یک نوع احساس در انسان می شود که عمدتاً به تمپو یا سرعت آن وابسته است. موسیقی ملایم، آرامش دهنده هستند. این موضوع به خصوص در موضوعات آموزشی مشهود است. شاید آن بخش هایی که ریتم آهنگ سریع می شود جلب توجه کند ولی در قسمت هایی با ریتم ملایم، مجددا حس آرامش باز می گردد».
