۵ دلیل برای سرمایه‌گذاری بیشتر روی مانیتورهای استودیویی

فناوری اسپیکرهای مانیتورینگ شاید تغییر زیادی نکرده باشد – در آن‌ها به‌طور کلی یک جفت درایور وجود دارد که هوا در فرکانس‌های مختلف را به‌صورت امواج صوتی منتشر می‌کنند تا گوش ما آن‌ها را بشنود – اما یک جفت مانیتور خوب می‌تواند بیشتر از هر فرد متخصص دیگری حقایق میکس‌تان را به شما نشان دهد. در حالی که مانیتورهای بی‌کیفیت به‌راحتی میکس شما را به نابودی می‌کشانند. تنها مشکل این است که ۹۹ درصد مانیتورهای استودیویی فوق‌العاده، قیمت بسیار بالایی دارند. اما در ۹۹ درصد مواقع این هزینهٔ بالایی که پرداخت می‌کنید کاملاً ارزشش را خواهد داشت...

۱. دقت و صداقت صوتی

اینکه یک مانیتور تا چه حدی صداقت دارد بسیار مهم است. اگر مانیتور شما نشان دهد که بیس شما کم انرژی است، شما با آگاهی از این موضوع می‌توانید در جهت برطرف کردن مشکل اقدام کنید. اما اگر مانیتور شما به صدا رنگ بدهد و به شکل نادرستی بیس را اغراق کند – حالتی که در اسپیکرهای ارزان و کوچک غیراستودیویی معمولاً اتفاق می‌افتد – شما در حین میکس شدت بیس را کاهش خواهید داد و نتیجه؟ در هر سیستم صوتی دیگری که میکس‌تان را پخش کنید، بیس میکس شما بسیار کم خواهد بود. تولیدکنندگان مانیتورهای استودیویی سال‌های زیادی را صرف طراحی اسپیکرهایشان می کنند تا پاسخگویی فرکانسی صحیحی در آن‌ها ایجاد شود تا به اصطلاح، مانیتورهایشان صدایی فِلَت داشته باشد.

پاسخگویی فرکانسی فِلَت یکی از مانیتورهای برند Eve Audio. لِول سیگنال برحسب دسی‌بل (محور عمودی) در برابر فرکانس (محور افقی) را بررسی کنید و منحنی ایجاد شده باید در حالی که از فرکانس‌های پایین (بیس) به سمت فرکانس‌های بالا (تربل) می‌رود حالتی یکدست داشته باشد. هرگونه فرورفتگی در این نمودار نشان می‌دهد که در آن ناحیه شدت فرکانس‌ها کاهش می‌یابد و هرگونه برآمدگی در نمودار نشان‌دهندهٔ اغراق شدن شدت سیگنال در آن ناحیه است. به‌عنوان مثال در اسپیکرهای ارزان‌قیمت خانگی برآمدگی هایی در بخش بیس نمودار وجود دارد. به‌ندرت می‌شود یک گراف پاسخگویی فرکانسی پیدا کرد که کاملاً فلت و یکدست باشد اما به‌طور کلی هرچه شما هزینهٔ بیشتری برای خرید مانیتور پرداخت کنید، گراف پاسخگویی فرکانسی مانیتور شما فلت‌تر خواهد بود. میزان فلت بودن پاسخگویی فرکانسی مانیتور را به‌راحتی و با نگاه کردن به مشخصات و اطلاعاتی که سازندهٔ مانیتور ارائه می‌کند در خواهید یافت. و یا اینکه می‌توانید اطلاعات مربوط به پاسخگویی فرکانسی که متغیرهای مثبت یا منفی برحسب دسی‌بل در آن وجود دارد (که مقدار فرورفتگی یا برآمدگی نمودار پاسخگویی فرکانسی را مشخص می‌کند) را بررسی کنید. هرچه این عدد کمتر باشد بهتر است (کمتر از ۳ دسی‌بل خوب است).

۲. گسترهٔ پاسخ فرکانسی

عامل بعدی، محدودهٔ واقعی فرکانس‌هایی است که اسپیکر می‌تواند آن‌ها را بازتولید کند و هر چه این محدوده بیشتر باشد، بهتر است. اسپیکرهای فوق‌العاده از پایین‌ترین فرکانس‌هایی که گوش انسان قادر به شنیدن آن‌ها هست (فرکانس ۲۰ هرتز) تا فرکانس‌های بالایی که فراتر از محدودهٔ شنیداری انسان می‌روند را تولید می کنند. اینکه چرا سازندگان مانیتورها خودشان را به زحمت می‌اندازند تا مانیتورهایشان فرکانس‌هایی را تولید کند که گوش انسان قادر به شنیدن آن‌ها نیست موضوع پیچیده ای است، اما بعضی مهندسان بر این موضوع توافق دارند که هرچه یک مانیتور فرکانس‌های بالاتری را تولید کند، فرکانس‌هایی که گوش انسان آن‌ها را می‌شنود بهتر ادا خواهند شد. به طور خلاصه هرچه محدودهٔ فرکانسی یک مانیتور بیشتر باشد، بهتر است و همان طور که حدس می زنید، هرچه این محدوده بیشتر باشد، مانیتور شما قیمت بیشتری خواهد داشت. این هزینهٔ اضافه به دو عامل اختصاص پیدا می کند که هر دوی آن‌ها به درایورهای مانیتور بستگی دارند؛ همان بخش‌های دایره‌ای شکلی که فرکانس‌ها را به سمت شما منتشر می‌کنند. هرچه پاسخگویی فرکانس‌های بیس مانیتور بیشتر باشد، درایور بیس بزرگ‌تر خواهد بود و در نتیجه اندازهٔ اسپیکر نیز افزایش می‌یابد.

Kali Audio IN-8 V2 دارای طراحی کواکسیال است که در آن درایور میدرنج درون توییتر (دایرهٔ بالایی) قرار گرفته است. برخی اسپیکرها با وجود اندازهٔ کوچکی که دارند می توانند فرکانس‌های بیس عمیقی تولید کنند؛ این کار با متصل کردن اسپیکر به یک ساب‌ووفر قابل انجام است. ساب‌ووفرها گستره ی فرکانس‌های بیس را افزایش می‌دهند و شما می‌توانید ساب‌ووفر را بین دو اسپیکر خود قرار دهید. یکی دیگر از ویژگی هایی که در مانیتورهای گران‌قیمت‌تر دیده می‌شود، وجود سه درایور به‌جای دو درایور است. سومین درایور معمولاً یک درایور میدرنج است. نمی‌خواهیم بگوییم مانیتورهای دوطرفه میدرنج خوبی تولید نمی‌کنند، اما برخی مانیتورها ممکن است دارای شیبی در قسمت وسط فرکانس‌های میدرنج باشند و اسپیکرهای سه‌طرفه این مشکل را با اتصال نقاط بین درایورهای ووفر (فرکانس پایین) و توییتر (فرکانس بالا) برطرف می کنند. پس اسپیکرهای سه‌طرفه تصویر کاملی را ارائه می کنند. وجود درایور سوم به این معناست که توییتر به لحاظ پاسخگویی فرکانسی با ووفر تداخل پیدا نمی‌کند و این یعنی میزان اختلاف فاز بین این دو کاهش می‌یابد (یعنی پیک‌ها و فرورفتگی‌های نامطلوب در پاسخگویی فرکانسی کلی اسپیکر کاهش می‌یابد).

۳. طراحی اسپیکر

تا اینجا، اسپیکر ایده‌آل و گران‌قیمت ما باید صادق باشد و احتمالاً بیش از دو درایور داشته باشد. یکی دیگر از فاکتورهایی که باید به آن توجه داشت طراحی کابینت اسپیکر و مکان قرارگیری درایور در آن است. آن روزگاری که درایورها را در یک باکس چوبی قرار می‌دادند و آن را به سمت گوش شنونده هدایت می‌کردند گذشته است. امروزه فناوری های زیادی در بخش طراحی کابینت اسپیکرها پدیدار شده است و هدف تمام آن‌ها دقیق‌تر کردن تجربهٔ شنیداری و گسترده‌تر شدن محدودهٔ شنیداری تا جای ممکن است.

مانیتورهای The Ones از برند جنلک با نوآوری‌های فنی در طراحی، برای کارهای حرفه‌ای استودیویی تولید شده‌اند. ابتدا دربارهٔ نقطهٔ شیرین صحبت می‌کنیم. نقطهٔ شیرین به محدوده‌ای گفته می‌شود که وقتی در آن محدوده به صدای یک جفت مانیتور گوش کنید، چیزی که می‌شنوید دقیق‌ترین صدای اسپیکرهاست. خیلی کلی می توان گفت نقطهٔ شیرین وقتی ایجاد می‌شود که سر شما با دو اسپیکر یک مثلث فرضی متساوی‌الاضلاع تشکیل دهد. هرچه از این نقطهٔ شیرین یا ناحیهٔ ایده‌آل دورتر شوید، صدای درایورها در زمان‌های متفاوتی به گوش شما خواهد رسید و موجب رنگ‌شدگی کراس اُور می‌شود و دقت صدایی که می‌شنوید کاهش می‌یابد. پس برای رفع این مشکل، سازندگان مانیتورها محصولاتی را تولید کرده اند که نقطهٔ شیرین گسترده‌تری برای اتاق‌های بزرگ‌تر داشته باشند تا افراد بیشتری بتوانند صدای ایده‌آل مانیتورها را بشنوند و یا خود شما که پشت مانیتور نشسته‌اید، آزادی بیشتری در تغییر موقعیت‌تان داشته باشید. یکی از این نوآوری‌ها، طراحی Dual-Concentric یا کواکسیال است که در آن یک درایور – توییتر یا میدرنج – درون ووفر قرار می‌گیرد. این یعنی هر دوی این درایورها روی یک محور آکوستیک یا شنیداری قرار می‌گیرند، پس اگر شما موقعیت‌تان را تغییر دهید، رنگ‌شدگی خارج از محور کمتری را تجربه خواهید کرد؛ به‌طور کلی این نوع طراحی باعث می‌شود محدوده‌ای که در آن می‌توانید میکس‌هایتان را با دقت کامل بشنوید، گسترده‌تر شود. دیگر انواع طراحی کابینت‌ها هم می‌تواند در این موضوع کمک کنند، مثلاً بعضی از طراحی‌ها سعی در پراکنده کردن و مستقیم کردن برخی فرکانس‌های مشخص دارند تا شدت اختلاف فاز را کاهش دهند.

۴. پاسخ ترنزینت سریع‌تر

آخرین مؤلفه‌ای که باید دربارهٔ آن بدانید – چون قرار است هزینهٔ شما را افزایش دهد – توانایی اسپیکر در پاسخگویی ترنزینت ها است. پاسخگویی ترنزینت به بیان ساده به زمانی که طول می‌کشد تا اسپیکر به ولتاژ صدایی که در آن ایجاد شده واکنش نشان دهد اطلاق می‌شود. به مخروط اسپیکر که در حال ارتعاش است فکر کنید؛ آیا به حد کافی سریع واکنش نشان می‌دهد؟ آیا به حد کافی سریع به‌جای خود بازمی‌گردد؟ آیا بیش از اندازه واکنش نشان می‌دهد؟ اگر یک اسپیکر پاسخگویی ترنزینت خوب و منسجمی داشته باشد، با دقت و سرعت کافی صدا را دنبال خواهد کرد؛ در غیر این صورت دنبال کردن صدا با حالت کندتری انجام می‌شود و احتمالاً اسپیکر در ولوم‌های بالا صدا را دچار اعوجاج کند، چرا که مخروط اسپیکر تحرک بیش‌ازاندازه‌ای خواهد داشت. این یعنی در مانیتورهای گران‌قیمت، مخروط اسپیکر از مواد بادوام، مستحکم و گران‌قیمت ساخته می‌شود. همین موضوع در مورد کابینت اسپیکرهایی که با مواد مستحکم ساخته می‌شوند هم صدق می کند تا بدنهٔ اسپیکر ارتعاش نداشته باشد و ایجاد رزونانس نکند؛ کابینت اسپیکر هم می‌تواند به پاسخگویی ترنزینت کمک کند. استفاده از استند اسپیکر یا جداکننده اسپیکر (یا یک جفت پد لاستیکی که زیر اسپیکرها قرار می‌گیرد) می‌تواند در کاهش ارتعاش بدنهٔ مانیتور اثر مثبتی داشته باشد.

۵. اتاق و کالیبراسیون

مانیتورهای iLoud MTM از شرکت IK Multimedia از ارزان ترین مانیتورهایی هستند که از فناوری اصلاح صدای اتاق بهره می برند. در نهایت به موضوعی می‌رسیم که باید یک مقالهٔ مجزا به آن اختصاص داد، اما به طور خلاصه می‌خواهیم بگوییم صرف‌نظر از اینکه اسپیکرهای شما چقدر دقیق باشند، اتاق شما می‌تواند در کیفیت مانیتورینگ شما تداخل ایجاد کند، چرا که صدایی که از اسپیکرها خارج می‌شود به دیوارها برخورد می‌کند و در زمان‌های متفاوتی به شما بازمی‌گردد. مانیتورهای نزدیک‌میدان به طور گسترده‌ای بر این مشکل غلبه می کنند، چرا که این مانیتورها به شکلی طراحی می‌شوند که در فاصلهٔ نزدیک نسبت به شنونده مورد استفاده قرار بگیرند، پس انعکاس‌های صدای اتاق نقش کمتری در صدای نهایی خواهد داشت. وقتی از مانیتورهای سایز متوسط یا بزرگ‌تر استفاده می‌کنید، باید در اتاق بزرگ‌تری قرار داشته باشید و در این حالت آکوستیک اتاق تأثیر بیشتری روی صدایی که می‌شنوید خواهد داشت. برخی از اسپیکرها مانند سری The Ones از جنلک با بهره‌گیری از سیستم‌های کالیبراسیون داخلی بر این مشکل غلبه می کنند؛ این سیستم‌های کالیبراسیون با ارسال مجموعه‌ای از فرکانس‌ها و سپس مانیتور کردن انعکاس‌هایی که به اسپیکر می رسد، به صدای اتاق گوش می‌دهند و سپس خودشان را بر اساس انعکاس ها تنظیم می‌کنند – این تنظیمات شامل پاسخگویی EQ و کاراکتر صدای مانیتور است – تا با توجه به صدادهی اتاق، با دقت صدای موسیقی را به گوش شما برسانند. این ویژگی هم برای شما هزینه دارد، اگرچه این فناوری در مانیتورهای ارزان‌قیمت تر مانند اسپیکرهای IK iLoud MTM و سیستم اصلاح اتاق ARC از همین شرکت دیده می‌شود. پس دقت، پاسخگویی فرکانسی، ارتباط phase، درایورهای خوب، طراحی و سیستم کالیبراسیون مواردی هستند که موجب افزایش قیمت مانیتورها می‌شوند. شما برای تجربهٔ مانیتورینگ باکیفیت نیاز دارید صداها را با صداقت تمام بشنوید. و زمانی که چنین مانیتورینگی در اختیار شما قرار بگیرد تنها سوالی که باید به آن پاسخ دهید این است که: آیا می‌توانید حقیقت را تحمل کنید؟