از کدام پلاگین کامپرسر برای میکس استفاده کنیم؟
کامپرشن برای موزیک پروداکشن و مهندسی صدای موسیقی اهمیت زیادی دارد، هم برای کنترل داینامیک ها و هم برای رنگ دادن به صدا.
از آنجایی که انواع مختلفی از کامپرسرها وجود دارد، شاید در انتخاب کامپرسرها برای موقعیت های مختلف با مشکل مواجه شوید. در این مقاله قصد داریم انواع مختلف کامپرسرها را به شما معرفی کنیم و درباره ی کاربرد هر یک از آن ها توضیح دهیم.
زمانی که نقاط قوت و ضعف هر یک از انواع کامپرسرها را بشناسید، بهتر می توانید تصمیم بگیرید که در هر شرایطی از چه کامپرسری باید استفاده کنید. پیشنهاداتی که در این مقاله در مورد استفاده از کامپرسرها می دهیم تنها یک راهنمای کلی هستند و شما در صورت نیاز می توانید از کامپرسرهای دیگری استفاده کنید.
مطلب را با دسته بندی اصلی کامپرسرهای آنالوگ شروع می کنیم. از آنجایی که پلاگین های زیادی سعی در شبیه سازی کاراکتر کامپرسرهای سخت افزاری کلاسیک دارند، بهتر است کمی در مورد نحوه ی عملکرد آن ها، نقاط قوت و ضعف و تفاوت های هر یک از آن ها آگاهی داشته باشیم.
کامپرسرهای VCA
VCA مخفف عبارت voltage-controlled amplifier است که قطعه ی اصلی مدار این نوع کامپرسرها می باشد.
یک کامپرسر VCA به پیک هایی که بالای آستانه ی تعیین شده توسط کاربر (threshold) قرار می گیرند واکنش نشان می دهد. کامپرسرهای VCA به واسطه ی پاسخگویی سریعی که دارند شناخته می شوند و به همین دلیل انتخاب مناسبی برای صداهای ریتمیک یا صداهایی که ترنزینت سنگینی دارند می باشند.
بسیاری از کامپرسرهای VCA کنترل دقیقی از پارامترهای کامپرشن شامل threshold، ratio، attack، release، makeup gain و گاهی وقت ها پارامتر knee را ارائه می دهند.
این فراوانی کنترل ها باعث شده تا کامپرسرهای VCA به پردازنده های داینامیک منعطف و همه کاره ای تبدیل شوند. بسته به این که چگونه از آن ها استفاده کنید، کامپرسرهای VCA می توانند شفاف باشند یا این که به صدا رنگ بدهند.
برای این که صدای شفافی از این نوع کامپرسرها بگیرید، مهم است که پارامتر attack را روی حالت خیلی سریع قرار ندهید، چرا که در این حالت ترنزینت اولیه ی صدا از بین می رود و تاثیر کامپرشن واضح تر شنیده می شود.
اگر پارامتر threshold را زیادی پایین بگیرید یا اگر پارامتر ratio را زیادی بالا قرار دهید، چیزی بیشتر از پیک ها کامپرس خواهد شد و در نهایت با صدایی بیش از حد کامپرس شده مواجه می شوید.
علاوه بر این، اگر تنظیمات شدیدی را روی کامپرسرهای VCA انجام دهید، دیستورشن قابل توجهی به صدا اضافه می شود. پلاگین های کامپرسر VCA اگر به شکلی دقیق شبیه سازی شده باشند، همان کاراکتر سخت افزارهای آنالوگ را ارائه خواهند داد.
از معروف ترین کامپرسرهای VCA می توان به کامپرسر API 2500 اشاره کرد که به عنوان باس-کامپرسر و یا به عنوان کامپرسر روی صداهای مجزا کاربرد دارد. باس-کامپرسری که روی کنسول های SSL وجود دارد و همچنین کامپرسر dbx 160 هم از دیگر کامپرسرهای معروف VCA هستند.
کامپرسر dbx 160 انتخاب اول بسیاری از مهندسان صدا مخصوصا برای درامز است، چرا که کاراکتر اسنپی و منحصر به فرد خود را به ترانزینت های درام می دهد.
مناسب برای:
- کامپرس کردن درامز، پرکاشن و سایر صداهایی که ترنزینت سنگین دارند
- اضافه کردن پانچ به صدا
- یکدست کردن پیک ها به شکلی نامرئی – به عنوان مثال کاهش دادن داینامیک رنج پرفورمنس وکال یا سازها بدون از بین بردن ترنزینت ها
- باس-کامپرشن – هم برای مستر و هم برای subgroup ها
- تقریبا انواع سناریوهای کامپرشن، چرا که این کامپرسرها بسیار منعطف هستند
نامناسب برای:
- رنگ دادن یا گرم کردن صداها
کامپرسرهای FET
کامپرسرهای FET هم مانند کامپرسرهای VCA از نوع خازنی هستند، اما از قطعه ی مخصوصی با نام field-effect transistor استفاده می کنند که به شکلی طراحی شده تا رفتار مدار تیوب (لامپ) را شبیه سازی کند. کامپرسرهای FET نسبت به کامپرسرهای VCA پاسخگویی سریع تری دارند.
بسیاری از کامپرسرهای FET فاقد کنترل threshold هستند. مقدار کامپرشنی که روی صدا اعمال می شود به وسیله ی ترکیبی از شدت سیگنال ورودی و تنظیمات کنترل input level تعیین می شود. هرچه صدای ورودی بلندتر باشد، سیگنال شما بیشتر کامپرس خواهد شد.
اگر به دنبال کنترل نامرئی گین هستید، کامپرسرهای FET برای شما مناسب نخواهند بود.
این نوع کامپرسرها کاراکتر صوتی متمایزی را به صدا می دهند. شاید معروف ترین کامپرسر FET کامپرسر Urei 1176 باشد که صدای آن در هزاران آلبوم معروف شنیده می شود و کامپرشن سریع و خشنی را ارائه می دهد که برای وکال، درامز، گیتار و بسیاری سورس های دیگر ایده آل است.
مناسب برای:
- اضافه کردن کاراکتر پرخاشگرانه و هیجان دادن به صدای وکال، درامز، بیس، گیتار و غیره – این کاراکتر صدا می تواند خیلی ملایم یا خیلی سنگین به صدا اضافه شود
- استفاده به عنوان لیمیتر – چرا که اتک تایم این کامپرسرها سریع است
- پردازش موازی؛ توانایی این نوع کامپرسر در ایجاد کامپرشن شدید برای مواقعی ایده آل است که بخواهید صدای کامپرس شده را با صدای خام ترکیب کنید
نامناسب برای:
- کامپرشن شفاف و نامرئی
کامپرسرهای Optical
کامپرسرها معمولا سیگنال را به دو بخش تقسیم می کنند: یک بخش به یک مدار شناسایی ارسال می شود که تعیین می کند کامپرسر چگونه به سیگنال واکنش نشان دهد، و بخش دیگر هم صدایی است که به وسیله ی کامپرسر پردازش شده و به خروجی ارسال می شود.
در یک کامپرسر اُپتیکال، مدار شناسایی منحصر به فرد است؛ سیگنال صوتی به نور تبدیل می شود و این نور یک سنسور الکترو اُپتیکال را فعال می کند که مقدار کاهش گین را تعیین می کند.
پاسخگویی این نوع کامپرسرها ملایم و نامرئی است. برخلاف سایر انواع کامپرسرها، کامپرسرهای اُپتیکال سخت افزاری دارای پارامتر ثابت ratio، معمولا با نسبت 3:1 هستند.
شاید معروف ترین کامپرسر اُپیتکال تمام تاریخ Teletronix LA-2A باشد. در این کامپرسر مدار الکترو اُپتیکال و یک امپلی فایر تیوب با هم ترکیب شده اند تا کامپرشن ملایم و خوشایندی ایجاد شود که مخصوصا برای ترک های وکال ایده آل است.
سخت افزار LA-2A در بسیاری از استودیوهای بزرگ و مجلل دنیا استفاده می شود و در میکس بسیاری از موزیک های معروف هم استفاده شده است. پلاگین های شبیه ساز این کامپرسر نیز به وفور وجود دارد.
مناسب برای:
- کامپرشن نامرئی
- گرما دادن و درخشان کردن وکال ها، گیتارها، بیس ها و سایر اینسترومنت ها
- بهبود دادن حس و حال ترک های وکال
نامناسب برای:
- کنترل کردن ترنزینت های شدید
- ایجاد کامپرشن با کاراکتر پرخاشگرانه
کامپرسرهای Tube
کامپرسرهای تیوب یا لامپی کامپرشن ملایم با رنگ صدای گرم و خوشایندی را ایجاد می کنند. این نوع کامپرسرها پاسخگویی خیلی سریعی ندارند، پس برای کنترل ترنزینت ها به خوبی کامپرسرهای FET یا VCA نیستند.
با این حال این کامپرسرها به صدا عمق و گرما می دهند؛ اگر کنترل های input و threshold را در این کامپرسرها روی حالت شدید قرار دهید می توانید کامپرشن پرخاشگرانه ی جذابی را از آن ها دریافت کنید.
معروف ترین کامپرسر تیوب Fairchild 670 Tube Limiter است (که ورژن مونوی آن Fairchild 660 نام دارد). کامپرسرهای اوریجینال Fairchild بسیار کمیاب و گران قیمت هستند. خوشبختانه پلاگین های زیادی این کامپرسر را شبیه سازی می کنند و کاراکتر ورژن سخت افزاری را به خوبی فراهم می کنند.
هم در ورژن سخت افزاری و هم در پلاگین ها، کنترل های attack و release به یکدیگر وصل هستند و در کنار هم پارامتر Time Constant شکل می دهند.
شما می توانید از بین شش ترکیب attack/release انتخاب کنید.
یکی دیگر از کامپرسرهای تیوب کمتر شناخته شده اما بسیار با ارزش Abbey Road RS124 است که به عنوان سلاح مخفی مهندسان صدای استودیوی Abbey Road شناخته می شود.
این کامپرسر که صدایی ملایم و ابریشمی دارد، روی پارت های بیس پال مک کارتنی در آلبوم های گروه بیتلز و همچنین در بسیاری از موزیک هایی که در دهه ی شصت میلادی در این استودیو تولید شده اند استفاده شده است.
کامپرسرهای RS124 در حقیقت ورژن تغییر یافته ی یک کامپرسر تیوب برند Altec مربوط به اواخر دهه ی پنجاه میلادی یعنی کامپرسر 436B هستند. تمام کامپرسرهای 436B با یکدیگر متفاوت می باشند.
مناسب برای:
- گرما، رنگ و حجم دادن به صداها
- کامپرشن موازی
- استفاده روی باس اصلی میکس برای انسجام دادن و چسباندن صداهای میکس
- استفاده به عنوان لیمیتر در پروسه ی مسترینگ
نامناسب برای:
- کنترل دقیق اتک و ریلیز (مخصوصا در کامپرسر Fairchild)
- کنترل کردن ترنزینت های شدید
کامپرسرهای دیجیتالی که سخت افزارهای کلاسیک را شبیه سازی نمی کنند
اگرچه کامپرسرهایی که از روی سخت افزارهای آنالوگ شبیه سازی می شوند بسیار محبوب هستند، اما پلاگین های کامپرسر زیادی وجود دارد که هدفشان شبیه سازی صدا و رفتار کامپرسرهای کلاسیک نیست و دارای قابلیت هایی هستند که از دقت و انعطاف تکنولوژی دیجیتال بهره می برند.
به عنوان مثال پلاگین Waves eMo D5 Dynamics از تکنولوژی Parallel Detection استفاده می کند که دستیابی به آن تنها در یک پلاگین دیجیتال امکان پذیر است؛ این تکنولوژی دقت فوق العاده بالایی را همراه با کنترل های داینامیک برای انواع سناریوها فراهم می کند.
پلاگین H-Comp از کمپانی Waves هم قادر به ارائه ی چندین نوع کاراکتر کامپرشن آنالوگ می باشد که چنین چیزی در یونیت های سخت افزاری ممکن نیست.
نقاط قوت:
- انعطاف بالا
- ویژگی های اضافه ای که در کامپرسرهای آنالوگ امکان دسترسی به آن ها وجود ندارد
- کنترل های کامل و دقیق
نامناسب برای:
- شبیه سازی کامپرسرهای سخت افزاری
کامپرسرهای مالتی بند (چند بانده)
کامپرسرهای مالتی بند که به کاربر اجازه می دهند روی چند باند فرکانسی مشخص تمرکز کند، معمولا روی باس مستر در پروسه ی مسترینگ استفاده می شوند، اما همچنین در پروسه ی میکس هم کاربرد دارند.
استفاده از این کامپرسرها کمی پیچیده تر است، چرا که شما باید نقاط کراس اُوری را برای تعیین محدوده های فرکانسی مشخص کنید و پارامترهای کامپرشن را برای هر یک از این باندهای فرکانسی به صورت مجزا تنظیم کنید.
این نوع کامپرسرها برای بسیاری از موقعیت ها مفید هستند؛ موقعیت هایی که برایشان کامپرسرهای تک بانده مناسب نیستند.
کامپرسرهای مالتی بند به شما اجازه می دهند محدوده های فرکانسی خاصی را برای کامپرشن هدف قرار دهید و به این ترتیب نه تنها امکان کنترل داینامیک صدا را برای شما فراهم می کنند، بلکه همچنین به شما اجازه می دهند فرکانس ها را نیز تنظیم کنید.
مناسب برای:
- هدف قرار دادن باندهای فرکانسی مشخص برای کامپرشن
- مسترینگ
- یکدست کردن صداهایی مانند وکال که طنین آن ها هنگام بلندتر شدن یا آرام شدن صدا خواننده تغییر می کند
- کاهش دادن فرکانس های مشکل ساز
نامناسب برای:
- کارهای ساده
کامپرسرهای low-level
در فرمت دیجیتال، نوع دیگری از کامپرسرها با نام low-level یا upward compression وجود دارد. این نوع کامپرسرها مانند کامپرسرهای استاندارد یا downward compressor ها داینامیک رنج را کاهش می دهند اما این کار را با بالا بردن صداهای آرام و نه با کاهش دادن صداهای بلند انجام می دهند.
برای مثال فرض کنید ترک وکالی دارید که در آن خواننده برخی کلمات را با صدای بسیار آرامی خوانده است؛ در این شرایط می توانید با استفاده از یک کامپرسر low-level شدت صدای خواننده در بخش هایی که صدای آرامی دارد را بالا ببرید.
شما همچنین با استفاده از این کامپرسرها می توانید به پارت هایی از سیگنال که با شدت کمتری ضبط شده است آکسان بدهید. به عنوان مثال اگر یک میکروفن روم یا اُور هِد دارید، می توانید صدای اتاق را با استفاده از یک کامپرسر low-level تشدید کنید.
برای این که نتایج خوبی از کامپرسرهای low-level بگیرید، باید از تنظیمات ملایم استفاده کنید. تنظیمات شدید معمولا صدای خوشایندی را شکل نمی دهند. معمولا بهتر است از کامپرسرهای low-level روی صداهای مجزا استفاده کنید، اگرچه این نوع کامپرسرها گاها روی باس مستر هم استفاده می شوند تا کمی به میکس حجم دهند.
مناسب برای:
- بالا بردن ابعادی از ترک که لِول پایینی دارند، مانند آمبیانس اتاق
- کاهش دادن داینامیک رنج از طریق بالا بردن لِول بخش هایی که صدای آرامی دارند
نامناسب برای:
- گرما دادن به صدا
- کنترل کردن ترنزینت ها
- کاهش دادن پیک ها
- کامپرشن موازی
صحبت پایانی
همان طور که مشاهده کردید، انواع مختلفی از کامپرسرها وجود دارد. هر یک از آنها نقاط قوت و ضعف خودشان را دارند و زمانی که با آن ها آشنا شوید، راحت تر می توانید بهترین کامپرسر را برای هر موقعیتی انتخاب کنید.
گاهی وقت ها چند نوع کامپرسر برای موقعیت پیش روی شما مناسب هستند و در این شرایط باید بر اساس خصوصیات موزیکی که روی آن کار می کنید تصمیم بگیرید.
خوب است کامپرسرهای مختلفی را روی انواع مختلفی از صداها امتحان کنید تا خودتان نوع صدادهی و رفتار انواع مختلف کامپرسرها را لمس کنید. هرچه زودتر با قابلیت ها و کاراکتر انواع کامپرسرها آشنا شوید، راحت تر می توانید تصمیم بگیرید که برای هر موقعیتی چه کامپرسری مناسب است.
