سال های زیادی تمرین کرده اید. چندین قطعه ی موسیقی نوشته اید. چیزی به شما الهام شده است و می خواهید موزیک خودتان را خلق کنید. از کجا باید شروع کرد؟ به هر حال ساخت قطعات موسیقی پروسه ی پیچیده ای دارد. در این پروسه مراحل کوچک بسیار زیادی وجود دارد که شاید برای افراد بی تجربه ترسناک باشد. اما می توان پروسه ی ساخت یک قطعه ی موسیقی را به سه مرحله ی کلی تقسیم کرد: ضبط، میکس و مسترینگ
- پروسه ی Tracking (کلمه ی فنی برای ضبط) شامل ضبط کردن صدا روی نرم افزار آهنگسازی می شود.
- پروسه ی میکس شامل تنظیم و ترکیب ترک های جداگانه در قالب یک فرمت استریو یا چند کاناله می شود.
- پروسه ی مسترینگ شامل پردازش میکس و تبدیل آن به فرم نهایی و قابل انتشار قطعه می شود که شاید ترتیب قرارگیری قطعات در آلبوم و نحوه ی شروع و پایان قطعات هم در این پروسه انجام شود.
مفهوم پروسه ی ضبط کاملا واضح است، اما مرز میان میکس و مسترینگ اغلب اوقات نامعلوم است. در این مقاله این مرز را برای شما مشخص خواهیم کرد.
وقتی میکس به پایان رسید، نوبت به تغییر تجهیزات برای شروع پروسه ی مسترینگ می رسد. مسترینگ آخرین پروسه ای است که قبل از انتشار یک قطعه ی موسیقی روی آن انجام می شود. هدف اصلی مسترینگ پولیش کردن میکس است تا بهترین صدای ممکن را بدهد و برای انتشار روی CD، اینترنت و صفحات گرامافون آماده شود. در طول پروسه ی مسترینگ شما از اکولایزرهای linear-phase، کامپرسرها، لیمیترهای brickwall و افکت هایی که صدا را جذاب تر می کنند، مانند پلاگین هایی که استریو ایمیج را واید می کنند، tape saturation و اکولایزرهایی که به صدا رنگ می دهند استفاده می کنید. توجه داشته باشید که مسترینگ تنها به حد کافی و ملایم باید انجام شود. اگر با میکسی مواجه هستید که برای خوب صدا دادن باید تغییرات زیادی روی آن انجام شود، احتمالا باید به مرحله ی میکس باز گردید و مشکل را در آنجا برطرف کنید. مسترینگ، میکس کردن یک میکس بد نیست، بلکه تقویت کردن یک میکس خوب است.
بسیاری از مهندسان صدا ترجیح می دهند در طول پروسه ی میکس، افکت های مسترینگ را روی باس مستر قرار دهند. این کار هیچ مشکلی ندارد اما مسترینگ نیست. مسترینگ یک پروسه ی جداگانه است که هدف آن با میکس کاملا متفاوت است. اما وقتی در طول پروسه ی میکس افکت ها را روی باس مستر قرار می دهید، پروسه ی جداگانه ای انجام نمی گیرد، بلکه شما در حقیقت با پلاگین های اضافه ای پروسه ی میکس را انجام می دهید.
علاوه بر جذاب تر کردن صدا، مسترینگ مرحله ایست که ترتیب قرارگیری قطعات یک آلبوم در آن مشخص می شود. همچنین در این مرحله ولوم هرکدام از قطعات تنظیم می شود تا ولوم کلی آلبوم یکدست و منسجم باشد. به علاوه، ایجاد fade ها و فضای خالی در ابتدا و انتهای قطعات هم در این مرحله انجام می شود – دو ثانیه سکوت در ابتدا و انتهای قطعات حالت استاندارد است (البته الزامی نیست). در آخر نام گذاری قطعات، اضافه کردن کُدهای UPC/EAN، نوشته های روی CD و ISRC ها انجام می شود.
معمولا پیشنهاد می شود پس از اتمام پروسه ی میکس تا حد ممکن صبر کنید و سپس به سراغ پروسه ی مسترینگ بروید. بدون شک در طول پروسه ی میکس شما به صداها عادت می کنید و گاها از واقعیت آن ها دور می شوید؛ این کار به شما کمک می کند دوباره بتوانید کاملا بی طرفانه صداها را قضاوت کنید. کار بهتری که می توانید انجام دهید این است که از یک فرد دیگر بخواهید کار مسترینگ را برای شما انجام دهد. حتی اگر فردی که قرار است مسترینگ پروژه را انجام دهد به لحاظ توانایی در سطح بالاتری از شما قرار نداشته باشد، وجود یک ذهنیت دیگر بسیار با ارزش خواهد بود. با این حال ما هیچوقت به شما نمی گوییم که خودتان موزیک هایتان را مستر نکنید!
میکس چیست؟
پس از پایان ضبط ترک های مجزا، پروژه ی شما آماده ی میکس می شود. اگرچه هر مهندس میکسی شیوه ی منحصر به فرد خودش را در این پروسه دارد، اما هوشمندانه است که در اولین قدم ترک ها را مرتب کنید. کار را با نامگذاری ترک ها شروع کنید. مثلا عبارت Guitar Lead بسیار منطقی تر از audio_track_14.wav است. روی هر ترک از پلاگین های تنظیم گِین استفاده کنید تا مطمئن شوید صداهای آن ها بیش از حد زیاد یا کم نشود و تمام ترک ها تقریبا ولوم مشابهی داشته باشند. با استفاده از فیدرهای موجود در نرم افزارتان ولوم هر ترک را به صورت تقریبی تنظیم کنید. سپس ترک ها را به شکلی pan کنید که یک استریو ایمیج بالانس ایجاد شود و در عین حال هر المانی فضای مخصوص خودش را پیدا کند. تا به اینجای کار شما یک میکس کلی انجام داده اید. سپس از فیلترهای highpass ، lowpass و EQ روی ترک ها استفاده کنید تا برای هرکدام از المان ها فضا باز کنید و تُنالیته ی میکس را بالانس کنید. این کار باعث می شود تمام صداها به خوبی شنیده شوند و انتشار انرژی متناسبی در تمام طیف فرکانسی ایجاد شود. کامپرسرها برای تغییر داینامیک رنج ترک ها استفاده می شوند. اکولایزر، کامپرسر، ریورب، دیلی، ماژولیشن، سچوریشن و دیگر افکت های خلاقانه هم روی ترک ها استفاده می شوند (البته بنابر نیاز و سلیقه تان می توانید این افکت ها را علاوه بر تک به تک صداها روی تمام میکس هم استفاده کنید). در طول پروسه ی میکس، شما کارهایی از قبیل ادیت، تنظیم pitch و time، تنظیم fade ها، تنظیم ولوم ترک ها و اعمال automation را انجام خواهید داد. مهم است که میکس شما در سیستم های پلی بک مختلف خوب صدا بدهد، در غیر این صورت قطعه ی شما در استودیوی خودتان فوق العاده صدا خواهد داد اما در هر جای دیگری صدای فوق العاده بدی خواهد داشت. به همین خاطر مهم است که میکس ها را با هدفون، ایرباد و اسپیکرهای معمولی تست کنید. وقتی همه چیز همان طوری که می خواستید صدا داد، پروسه ی میکس شما به پایان می رسد.پلاگین های نرم افزاری پیشنهادی برای میکس:
پلاگین اکولایزر و فیلتر FabFilter Pro-Q 3
مجموعه پلاگین های Waves Renaissance Maxx
مجموعه پلاگین های Solid State Logic SSL Native Essentials
مجموعه ی میکس iZotope Neutron 3 Standard
مسترینگ چیست؟
وقتی میکس به پایان رسید، نوبت به تغییر تجهیزات برای شروع پروسه ی مسترینگ می رسد. مسترینگ آخرین پروسه ای است که قبل از انتشار یک قطعه ی موسیقی روی آن انجام می شود. هدف اصلی مسترینگ پولیش کردن میکس است تا بهترین صدای ممکن را بدهد و برای انتشار روی CD، اینترنت و صفحات گرامافون آماده شود. در طول پروسه ی مسترینگ شما از اکولایزرهای linear-phase، کامپرسرها، لیمیترهای brickwall و افکت هایی که صدا را جذاب تر می کنند، مانند پلاگین هایی که استریو ایمیج را واید می کنند، tape saturation و اکولایزرهایی که به صدا رنگ می دهند استفاده می کنید. توجه داشته باشید که مسترینگ تنها به حد کافی و ملایم باید انجام شود. اگر با میکسی مواجه هستید که برای خوب صدا دادن باید تغییرات زیادی روی آن انجام شود، احتمالا باید به مرحله ی میکس باز گردید و مشکل را در آنجا برطرف کنید. مسترینگ، میکس کردن یک میکس بد نیست، بلکه تقویت کردن یک میکس خوب است.
بسیاری از مهندسان صدا ترجیح می دهند در طول پروسه ی میکس، افکت های مسترینگ را روی باس مستر قرار دهند. این کار هیچ مشکلی ندارد اما مسترینگ نیست. مسترینگ یک پروسه ی جداگانه است که هدف آن با میکس کاملا متفاوت است. اما وقتی در طول پروسه ی میکس افکت ها را روی باس مستر قرار می دهید، پروسه ی جداگانه ای انجام نمی گیرد، بلکه شما در حقیقت با پلاگین های اضافه ای پروسه ی میکس را انجام می دهید.
علاوه بر جذاب تر کردن صدا، مسترینگ مرحله ایست که ترتیب قرارگیری قطعات یک آلبوم در آن مشخص می شود. همچنین در این مرحله ولوم هرکدام از قطعات تنظیم می شود تا ولوم کلی آلبوم یکدست و منسجم باشد. به علاوه، ایجاد fade ها و فضای خالی در ابتدا و انتهای قطعات هم در این مرحله انجام می شود – دو ثانیه سکوت در ابتدا و انتهای قطعات حالت استاندارد است (البته الزامی نیست). در آخر نام گذاری قطعات، اضافه کردن کُدهای UPC/EAN، نوشته های روی CD و ISRC ها انجام می شود.
معمولا پیشنهاد می شود پس از اتمام پروسه ی میکس تا حد ممکن صبر کنید و سپس به سراغ پروسه ی مسترینگ بروید. بدون شک در طول پروسه ی میکس شما به صداها عادت می کنید و گاها از واقعیت آن ها دور می شوید؛ این کار به شما کمک می کند دوباره بتوانید کاملا بی طرفانه صداها را قضاوت کنید. کار بهتری که می توانید انجام دهید این است که از یک فرد دیگر بخواهید کار مسترینگ را برای شما انجام دهد. حتی اگر فردی که قرار است مسترینگ پروژه را انجام دهد به لحاظ توانایی در سطح بالاتری از شما قرار نداشته باشد، وجود یک ذهنیت دیگر بسیار با ارزش خواهد بود. با این حال ما هیچوقت به شما نمی گوییم که خودتان موزیک هایتان را مستر نکنید!
نرم افزارها و پلاگین های پیشنهادی برای مسترینگ:
نرم افزار مسترینگ Steinberg WaveLab Elements 10
پلاگین لیمیتر FabFilter Pro-L 2
مجموعه ی مسترینگ iZotope Ozone 9 Standard
مجموعه ی مسترینگ iZotope Insight 2 Essential
شش تفاوت مهم بین میکس و مسترینگ
- پروسه میکس تناسب بین المان های مستقل را ایجاد می کند و آن ها را به شکل یک مجموعه ی منسجم در می آورد. مسترینگ پولیشی نهایی روی این مجموعه ی کامل انجام می دهد. با این حساب شما می توانید یک میکس بسازید و آن را مستر نکنید، اما نمی توانید یک ترک را مستر کنید بدون این که ابتدا آن را میکس کرده باشید.
- در پروسه ی میکس، شما به تمام سازهای به کار رفته در قطعه دسترسی دارید اما در مسترینگ تنها میکس نهایی در اختیار شماست. این موضوع باعث می شود در حین مسترینگ تغییر بالانس بین المان های مختلف سخت تر باشد.
- در هر دو مرحله ی میکس و مسترینگ یکی از اهداف شما ایجاد بالانس است. تفاوت اینجاست که در حین میکس شما سازهای جداگانه را بالانس می کنید، اما در پروسه ی مسترینگ، شما قطعات کامل موسیقی و محتوای فرکانسی را بالانس می کنید. به بیان ساده، میکس باعث می شود سازها در کنار یکدیگر خوب صدا بدهند، مسترینگ کاری می کند قطعات موسیقی در یک آلبوم در کنار هم خوب صدا بدهند.
- پروژه های میکس می توانند بسیار شلوغ باشند. در یک تنظیم ساده ی سبک پاپ یا راک بیشتر از 32 ترک استفاده می شود و در پروژه های پیچیده تر این تعداد به صدها ترک می رسد. در طرف دیگر، پروژه های مسترینگ تنها حاوی یک فایل استریو یا مالتی ترک به ازای هر قطعه هستند، یا در برخی مواقع هم شاید چندین استم.
- در حین میکس، شما تنظیمات زیادی را روی هر صدا انجام می دهید. این تنظیمات تنها همان صدا را تحت تاثیر قرار می دهند. مسترینگ کاملا برعکس این موضوع است؛ در مسترینگ افکت ها به شکل ملایمی به کار می روند و تمام قطعه ی موسیقی را تحت تاثیر قرار می دهند.
- در پروسه ی میکس تلاش می شود دیدگاه خالق اثر به خوبی بیان شود؛ شما باید مطمئن شوید که هدف احساسی مد نظر آرتیست به خوبی به شنونده منتقل می شود. اما مسترینگ روی کیفیت صدا تمرکز دارد. هدف مسترینگ این است که قطعات موسیقی به خوبی (یا بهتر از) موزیک های افراد دیگر صدا بدهد.
جمع بندی
هم میکس و هم مسترینگ مقوله های پیچیده ای هستند. در حقیقت کتاب های زیادی به هرکدام از این دو موضوع اختصاص یافته است! این مقاله تنها به عنوان مقدمه ای برای افراد مبتدی نوشته شده است.
#میکس و مسترینگ
#ضبط