خرید گیتار آکوستیک جدید تصمیمی مهم و در عین حال هیجان‌انگیز است. مدل‌های زیادی در بازار وجود دارند و هرکدام از نظر جنس چوب، اندازه بدنه، نوع صدا و امکانات با یکدیگر تفاوت دارند. یکی از بهترین راه‌ها برای انتخاب گیتار، توجه به کاربرد آن است. آیا برای تمرین در خانه ساز می‌خواهید؟ قصد اجرای زنده دارید؟ یا می‌خواهید گیتاری بخرید که برای ضبط موسیقی هم مناسب باشد؟ در این راهنما مهم‌ترین نکاتی را که پیش از خرید باید بدانید مرور می‌کنیم.
فهرست مطالب
- تاریخچه کوتاه گیتار آکوستیک
- تأثیر چوب در صدای گیتار
- آکوستیک یا آکوستیک-الکتریک؟
- انواع بدنه گیتار آکوستیک
- گیتار آکوستیک بر چه اساسی قیمت‌گذاری می‌شود؟
- هنگام خرید به چه امکاناتی توجه کنیم؟
- جمع‌بندی
تاریخچه کوتاه گیتار آکوستیک
گیتار آکوستیک امروزی نتیجه تغییرات زیادی در طول چند قرن است. یکی از شرکت‌هایی که نقش مهمی در شکل‌گیری گیتار آکوستیک مدرن داشت، C.F. Martin است که فعالیت خود را در سال 1833 آغاز کرد. توسعه بریسینگ X شکل و بعدتر طراحی بدنه بزرگ Dreadnought، کمک کرد گیتارهای سیم فلزی صدایی قوی‌تر و مناسب‌تر برای اجرا در گروه‌های موسیقی داشته باشند.
بدنه Dreadnought در اوایل قرن بیستم شکل گرفت و از سال 1916 به یکی از مهم‌ترین طراحی‌های گیتار آکوستیک تبدیل شد. بعدها مدل‌هایی مانند D-18 و D-28 نیز محبوبیت زیادی میان نوازندگان پیدا کردند.
جالب است بدانید Eric Clapton درباره یکی از نمونه‌های Martin 000-28EC گفته بود: “the best sounding acoustic guitar I’ve ever played”؛ یعنی «بهترین گیتار آکوستیکی که تا به حال نواخته‌ام».
تأثیر چوب در صدای گیتار
چوب تأثیر زیادی در صدای گیتار دارد. انتخاب چوب مناسب به نحوه نوازندگی و سلیقه شخصی شما بستگی دارد. برای مثال، اگر بیشتر فینگراستایل می‌نوازید، بهتر است به سراغ چوب‌هایی بروید که به ضربه‌های ملایم انگشت پاسخ خوبی می‌دهند. در مقابل، برای نوازندگی با پیک گیتار ممکن است چوبی با پاسخ قوی‌تر مناسب‌تر باشد.
صفحه رویی گیتار معمولاً بیشترین تأثیر را بر صدای ساز دارد؛ اما چوب پشت و کناره‌ها، دسته، بریج، فرت‌بورد و حتی نوع بریسینگ داخل بدنه نیز روی نتیجه نهایی تأثیر می‌گذارند. البته چوب تنها عامل تعیین‌کننده نیست و طراحی ساز، کیفیت ساخت و مهارت سازنده نیز اهمیت زیادی دارند.
صنوبر (Spruce)
صنوبر یکی از رایج‌ترین چوب‌ها برای صفحه رویی گیتار آکوستیک است. Sitka Spruce به دلیل وزن مناسب و پاسخ خوب، محبوبیت زیادی دارد. این چوب حتی هنگام نوازندگی قوی نیز می‌تواند وضوح صدا را حفظ کند.
سدر (Cedar)
سدر، مخصوصاً سدر قرمز، به دلیل صدای گرم و پاسخ مناسب به ضربه‌های ملایم در میان نوازندگان فینگراستایل محبوب است. اگر نوازندگی شما بیشتر آرام و ظریف است، سدر می‌تواند گزینه جذابی باشد.
ماهون (Mahogany)
ماهون صدایی گرم، متمرکز و نسبتاً قوی در محدوده میانی دارد. این جنس چوب در سبک‌هایی مانند بلوز، کانتری و فولک طرفداران زیادی دارد و هم برای صفحه رویی و هم برای پشت و کناره‌های گیتار استفاده می‌شود.
افرا (Maple)
افرا یا Maple معمولاً صدایی شفاف و مشخص دارد. همین ویژگی باعث می‌شود صدای گیتار در ترکیب با سازهای دیگر بهتر شنیده شود.
رزوود (Rosewood)
رزوود به بیس قوی، محدوده فرکانسی گسترده و صدای غنی معروف است. به همین دلیل در بسیاری از گیتارهای حرفه‌ای برای پشت و کناره‌های بدنه و همچنین فرت‌بورد استفاده می‌شود.
آکوستیک یا آکوستیک-الکتریک؟
انتخاب بین گیتار آکوستیک معمولی و آکوستیک-الکتریک به کاربرد شما بستگی دارد. گیتار آکوستیک-الکتریک دارای پیکاپ است و می‌توانید آن را به آمپلی‌فایر، سیستم PA یا تجهیزات ضبط متصل کنید.
حتی اگر فعلاً قصد اجرای زنده ندارید، داشتن پیکاپ می‌تواند در آینده مفید باشد. برای مثال می‌توانید ساز را به کارت صدا متصل کرده و ایده‌های موسیقی خود را به‌سادگی ضبط کنید.
در میان محصولات تهران ملودی مدل‌هایی مانند Fender FA 115 Dreadnought Pack NAT برای افرادی که به دنبال یک پکیج آماده برای شروع نوازندگی هستند، قابل بررسی است.
انواع بدنه گیتار آکوستیک
شکل و اندازه بدنه یکی از مهم‌ترین عوامل در صدای گیتار آکوستیک است. به طور کلی، بدنه‌های کوچک‌تر صدایی متعادل‌تر و شفاف‌تر دارند و برای فینگراستایل و ضبط مناسب‌اند؛ در حالی که بدنه‌های بزرگ‌تر معمولاً حجم صدای بیشتر و بیس قوی‌تری ارائه می‌کنند.
Dreadnought
Dreadnought یکی از مشهورترین طراحی‌های گیتار آکوستیک است. بدنه نسبتاً بزرگ آن باعث تولید صدایی حجیم و بیس قدرتمند می‌شود و برای ریتم‌نوازی، استفاده از پیک، کانتری، راک و فولک بسیار محبوب است.
000 و OM
مدل‌های 000 و OM نسبت به Dreadnought بدنه جمع‌وجورتری دارند. صدای متعادل، راحتی بیشتر هنگام نوازندگی و پاسخ مناسب به فینگراستایل از دلایل محبوبیت آن‌هاست.
Jumbo
گیتارهای Jumbo بدنه بزرگ‌تری دارند و معمولاً صدایی حجیم و پرقدرت تولید می‌کنند. اگر حجم صدای آکوستیک برایتان اهمیت زیادی دارد، این طراحی ارزش بررسی دارد.
Cutaway
در مدل‌های Cutaway بخشی از بدنه کنار اتصال دسته برش خورده است تا دست نوازنده راحت‌تر به فرت‌های بالاتر برسد. این طراحی برای نوازندگانی که سولو می‌زنند یا زیاد از قسمت‌های بالای دسته استفاده می‌کنند کاربردی است.
گیتارهای آکوستیک بر چه اساسی قیمت‌گذاری می‌شوند؟
قیمت گیتار آکوستیک به عوامل زیادی بستگی دارد. محل ساخت، کیفیت چوب، یکپارچه یا چندلایه بودن چوب، کیفیت قطعات، نوع پیکاپ و پری‌امپ و میزان کار دست در ساخت ساز از مهم‌ترین عوامل هستند.
گیتارهای ارزان‌تر معمولاً در بخش‌هایی از بدنه از چوب لمینت استفاده می‌کنند. لمینت در برابر تغییرات دما و رطوبت مقاوم‌تر است، اما معمولاً به اندازه چوب یکپارچه یا Solid آزادانه ارتعاش نمی‌کند.
با این حال برای داشتن یک گیتار خوش‌صدا لازم نیست حتماً گران‌ترین مدل بازار را انتخاب کنید. در رده‌های اقتصادی نیز گزینه‌های مناسبی وجود دارند. برای مثال Yamaha F310 TBS یکی از مدل‌هایی است که برای شروع نوازندگی می‌توان بررسی کرد.
در گیتار آکوستیک به دنبال چه امکاناتی باشیم؟
طراحی و اندازه بدنه
اولین نکته راحتی نوازندگی است. گیتاری انتخاب کنید که اندازه بدنه آن با قد، فرم بدن و نحوه نشستن یا ایستادن شما هماهنگ باشد. صدای عالی زمانی ارزش دارد که بتوانید مدت طولانی با ساز راحت بنوازید.
قطعات الکترونیکی
بسیاری از گیتارهای آکوستیک-الکتریک دارای پیکاپ و پری‌امپ داخلی هستند. بعضی مدل‌ها امکاناتی مانند EQ و تیونر داخلی نیز دارند. اگر قصد اجرای زنده دارید، کیفیت این بخش اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
دسته
عرض و ضخامت دسته باید با اندازه دست و سبک نوازندگی شما هماهنگ باشد. دسته‌ای که برای یک نوازنده بسیار راحت است ممکن است برای نوازنده دیگر مناسب نباشد؛ بنابراین در صورت امکان پیش از خرید ساز را امتحان کنید.
اینتوناسیون
اینتوناسیون نشان می‌دهد نت‌ها در قسمت‌های مختلف دسته تا چه حد دقیق اجرا می‌شوند. اگر اینتوناسیون ساز مناسب نباشد، ممکن است گیتار با وجود کوک بودن سیم‌های آزاد، در فرت‌های بالاتر خارج از کوک به گوش برسد.
چوب
جنس چوب رویی، پشت و کناره‌ها روی شخصیت صوتی ساز تأثیر دارد. صنوبر، سدر، ماهون، افرا و رزوود از رایج‌ترین چوب‌هایی هستند که در گیتار آکوستیک دیده می‌شوند.
گوشی‌های کوک
کیفیت گوشی‌های کوک روی پایداری کوک گیتار تأثیر دارد. گوشی‌های باکیفیت حرکت روان‌تری دارند و کمک می‌کنند ساز مدت بیشتری کوک باقی بماند.
بریج و فرت‌بورد
جنس بریج و فرت‌بورد روی حس نوازندگی، دوام ساز و تا حدی روی صدا تأثیر دارد. در سازهای استاندارد معمولاً شرکت سازنده متریال را متناسب با طراحی کلی گیتار انتخاب می‌کند.
رنگ و طراحی
ظاهر ساز تأثیر مستقیمی بر کیفیت نوازندگی ندارد، اما گیتاری که ظاهر آن را دوست داشته باشید احتمالاً بیشتر شما را به تمرین تشویق می‌کند. کیفیت فینیش نیز مهم است؛ زیرا باید ضمن محافظت از چوب، مانع ارتعاش طبیعی بدنه نشود.
مقایسه سریع نکات مهم هنگام خرید
| ویژگی | برای چه کسی مهم‌تر است؟ |
| اندازه بدنه | همه نوازندگان، مخصوصاً افراد مبتدی |
| نوع چوب | افرادی که جنس صدا برایشان اهمیت زیادی دارد |
| پیکاپ و پری‌امپ | نوازندگان اجرای زنده و ضبط |
| Cutaway | نوازندگان سولو و استفاده‌کنندگان از فرت‌های بالاتر |
| پایداری کوک | اجرای زنده و تمرین طولانی |
| اینتوناسیون | همه نوازندگان، مخصوصاً ضبط و اجرای حرفه‌ای |
جمع‌بندی؛ کدام گیتار آکوستیک مناسب شماست؟
بهترین گیتار آکوستیک الزاماً گران‌ترین مدل نیست. ساز مناسب باید از نظر اندازه بدنه، جنس صدا، راحتی دسته و امکانات با نیاز شما هماهنگ باشد. اگر تازه شروع کرده‌اید، بهتر است بیشتر روی راحتی نوازندگی، کیفیت ساخت و پایداری کوک تمرکز کنید. برای اجرای زنده نیز مدل‌های آکوستیک-الکتریک انتخاب کاربردی‌تری هستند.
برای مشاهده مدل‌های مختلف می‌توانید به بخش خرید گیتار آکوستیک در تهران ملودی مراجعه کنید و مدل‌ها را از نظر قیمت، طراحی و امکانات مقایسه کنید.