چگونه از آهنگ های جدید لذت ببریم؟

چند بار به یک آلبوم گوش می دهید تا به آهنگهایش علاقه پیدا کنید؟ چرا بعضی از آلبوم ها همان اول نظرتان را جلب می کند و برخی دیگر نه؟ شاید به خاطرِ سلایقِ شخصی از یک آهنگ خوب بگذرید؟ شاید چون آهنگی با ذائقۀ موسیقیایی تان جور نیست آن را بد قلمداد کنید؟ چرا بعضی آهنگ ها خیلی زود ما را عاشقِ خود می کنند؟ ولی برخی دیگر هر کاری می کنیم در دلمان جای نمی گیرد؟

در این مطلب از تهران ملودی می خواهیم به این سوالات پاسخ دهیم ولی در وهلۀ اول لازم است با اهمیتِ موسیقی آشنا شویم. اینکه اساساً چرا انسان به موسیقی علاقه دارد؟

چرا موسیقی به ما حسِ خوبی می دهد؟

به لحاظِ بیولوژیکی انسان ها ذاتاً به موسیقی علاقه دارند. محققان طبقِ مطالعه ای دریافته اند که هنگام شنیدنِ موسیقی و در لحظه ای که موسیقی به اوجِ خود می رسد مغز شروع به انتشار هورمونِ دوپامین در هستۀ اکومبنس (nucleus accumbent) واقع در قاعدۀ مغز کرده و با این کار به شما پاداش می دهد. اما بخش دیگری از مغز نیز در این فرایند درگیر است؛ هسته دم دار (caudate nucleus) که درست قبل از اوج گرفتن آهنگ هورمون دوپامین منتشر می کند و این موضوع زمانی اتفاق می افتد که شما آن آهنگ را از قبل شنیده باشید. احتمالاً چنین تجربه داشته اید؛ آهنگی که قبلاَ گوش کرده اید وقتی می خواهد به اوجش برسد با تمامِ وجود مغز شما را درگیر می کند و در آن نقطه حسِ بسیار لذت بخشی خواهید داشت که دلیلش ترشحِ هورمون دوپامین است.

وقتی به یک آهنگ جدید گوش می دهیم چه اتفاقی می افتد؟

اما چه می شود هنگام که به یک آهنگِ جدید گوش می دهیم؟ بر اساسِ پژوهش های دانشگاه برکلی مغز انسان هنگام شنیدنِ آهنگ های جدید شدیداً در تلاش برای یافتنِ الگو است. جیل سوتی (Jill Suttie) در این خصوص نوشته است:

«با گوش دادن به آهنگ های ناآشنا، مغز، صداها را پردازش می کند تا الگوهایی برای پیش بینی قسمت های جذابِ آن پیدا کند».

این موضوع می تواند توضیح بدهد که چرا هنگامِ شنیدنِ آهنگ های جدید عملکردِ بدی داریم. ما معمولاً زمانی از آهنگ لذت می بریم که از قبل شنیده باشیم چون مغزمان به خوبی با الگوی آهنگ آشناست و قسمت های جذابش را می شناسد.

با این حساب مغز چگونه تصمیم می گیرد آهنگی را دوست داشته باشد یا نه؟

ظاهراً مغز در مواجهه با آهنگ های جدید ابتدا جبهه می گیرد و سعی می کند مقاومت کند. وقتی به یک موسیقیِ جدید گوش می دهید مغز تلاش می کند با تشخیصِ الگو ادامۀ آهنگ را پیش بینی کند. اگر آهنگ مطابقِ پیش بینی جلو نرود احتمالاً دوپامین ترشح نشده و پاداشی دریافت نمی کنید. در نتیجۀ در اولین نوبت لذتی از آهنگ نمی برید. ولی اگر مغزتان در جستجوی الگوها (ضرباهنگ ها، پترن ها و ملودی ها) موفق عمل کند و قادر باشد اوجِ آهنگ را پیش بینی کند هورمن دوپامین ترشح شده و از آن آهنگ لذت می برید.

به همین دلیل آهنگ های پاپ محبوبیت بیشتری بین افراد دارند. پاپ از الگویی پیروی می کند که اغلبِ مردم قادر به آنالیز و پیش بینی لحظاتِ احساسی و اوجِ آهنگ هستند. به دلیلِ مشابه لذت بردن از جازِ آزاد (Freedom jazz) دشوار است چون یافتن الگو در آن کارِ سختی است.

مطالب مرتبط

چرا فقط به برخی از ژانرها علاقه داریم؟

ژانرِ مورد علاقۀ یک فرد ممکن است برخلافِ انتخابِ رایجِ مردم باشد؛ مثلاً در ایران آهنگ های پاپ مخاطبان بیشتری دارد و قطعاً آهنگ هایی در سبکِ راک یا جاز طرفداران اندکی دارد. اما چطور ممکن است ایرانی باشیم و به سبک هایی که خواستگاه شان اینجا نیست علاقه نشان دهیم؟

وقتی به یک ژانر بارها و بارها گوش می دهید، مغز به تدریج خودش را با قالب های جدیدِ شنیداری عادت می دهد. کم کم احساس می کنید به آن ژانر علاقه دارید و بعد از مدتی این احساس به واقعیت تبدیل شده و واقعاً از شنیدنِ آن سبک به وجد می آیید. همه چیز به الگو ربط دارد. تا زمانی که یک الگو بارها و بارها در مغزِ شما تکرار نشود محال است به سبکِ جدیدی علاقه نشان دهید.

نشنال جئوگرافیک به نقل از والوری سلیمپور (Valorie Salimpoor) به خوبی این بحث را خلاصه کرده است:

بسته به هر سبکی که به آن عادت دارید: شرقی، غربی، جاز، هِوی متال، پاپ و … . هر یکی از این ها از قواعدِ متفاوتی پیروی می کنند و همۀ آن ها به صورت ضمنی و از قبل در مغز و ناخودآگاه شما وجود دارند. بنابراین صرفنظر از اینکه آهنگ برای شما آشناست یا نه، هنگام گوش دادن به موسیقی مدام در حالِ فعالسازیِ این الگوها هستید.

چگونه از آهنگ های جدید لذت ببریم؟

تا اینجا فهمیدید که دلیلِ علاقۀ ما به بعضی از آهنگ ها شناختِ قبلیِ ما از الگوی موجود در آن آهنگ هاست. ولی چه کنیم اگر بخواهیم واردِ ژانرِ جدیدی شویم؟ یعنی ژانری که هنگامِ گوش دادنِ به آن احساس بدی دریافت کنیم یا در بهترین حالت حسِ خوبی از شنیدنش پیدا نکنیم؟

یکی از مهم ترین نکات برای لذت بردن از هر ژانری الگوسازی است و برای ساختِ الگو تنها یک راه وجود دارد: تکرار.

سعی کنید با ژانرهایی شروع کنید که تا حدودی با سلایقِ کنونیِ شما هم راستا است. مثلاً اگر مدت هاست که به سبکِ پاپ گوش می دهید فوراِ سراغِ سبک هایی یا ۱۸۰ درجه اختلافِ منظر مثل هوی متال یا راک نروید. ابتدا از سبک هایی شروع کنید که عناصرِ مشترکی با سلایقِ قبلی شما دارند و به تدریج سبک های متفاوت تر را هدف قرار دهید. با تکرارِ زیاد هر بار چیزهای جدیدی برای لذت بردن از موسیقی خواهید یافت.

اگر شما هم اخیراً به سبک های جدیدی علاقه پیدا کرده اید لطفاً تجربۀ خود را با ما به اشتراک بگذارید. بگویید چطور از علایقِ قبلیِ خود دل کندید و به چیزهای جدید میل پیدا کردید.

منبع byrslf
عضویت در خبرنامه تهران ملودی
عضو خبرنامه ما شوید و مطالب و پیشنهادات ویژه ما را در ایمیل خود دریافت کنید.
نگران نباشید! هر زمان مایل باشید می‌توانید عضویت خود را لغو کنید.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 نظرات
  1. معراج سلیمی می گوید

    سلام مقاله هایی از فرکانس ها قرار بدید کوک لا ۴۴۰ با کوک ۴۳۲ ؟
    ایا تاثیر بدی رو مغز دارد چرا کوک طبیعت ۴۳۲ است ؟ چرا البوم مجاز ۴۳۲ است ؟ دست های پشت پرده چ میخواهند

  2. حسین می گوید

    ممنون من تازگی ها عاشق آهنگ های هیپ هاپ شدم و هر لحضه گوش می کنم