حذف “صدای پاپ”

در هر زبان صامت هایی (حروف بی صدا) هست که با ایجادِ بستِ کامل در مجرای صوتی تولید می شوند. در زبان فارسی به این حروف انسدادی یا انفجاری گفته می شود و خارجی ها به آن Plosive (پلوسیو) و گاهی Pop می گویند. پلوسیو زمانی ایجاد می شود که با لب هایمان، هوای فشردۀ حنجره را برای ادای یک حرف به بیرون آزاد می کنیم. این رها سازیِ انفجاری هوا به میکروفون برخورد کرده و نویز خفیفی با فرکانس پایین در آن پدید می آورد که باعث افتِ کیفیت صدا خواهد شد. در این مطلب روش های مختلفی برای حذف پلوسیوها معرفی می کنیم.

اول از همه پیشگیری

همۀ ما این جملۀ معروف را شنیده ایم که پیشگیری بهتر از درمان است. بهتر است همان ابتدا که ضبط صدا انجام می دهید از بروز پلوسیوها جلوگیری کنید. برای این کار چند روش وجود دارد:

فعال کردن سوئیچ لوکات (Low Cut) روی میکروفون

این سوییچ روی اغلب میکروفون های حرفه ای هست. اسمش low-frequency roll-off، low cut و گاهی highpass است. فعال کردن آن باعث می شود تا با فیلتر کردن فرکانس های پایین، حساسیت میکروفون نسبت به پلوسیوها کاهش یابد.

تمرین کنید هنگام خوانندگی پلوسیو تولید نکنید

این روش به مهارت شما در خوانندگی برمی گردد. خوانندگی فقط آوردن هر آنچه از دل برآید نیست؛ کمی اصول فنی دارد. قبول داریم که کار سختی است ولی قطعاً با تمرین زیاد بهبود زیادی حاصل خواهد شد. مثلاً در هنگام خواندن، لب های خود را محکم روی هم قرار ندهید؛ اندکی سِفتی ادای کلمات را کاهش دهید. سعی کنید در تلفظ حروف «پ»، «ب» و … به جای استفاده از هوا از لب های خود استفاده کنید. یا حتی در هنگام رسیدن به چنین حروفی کمی سرتان را متمایل به چپ یا راست کنید تا در جهت مستقیمِ میکروفون قرار نگیرید. تمرین زیاد قطعاً تولید پلوسیوها را به حداقل خواهد رساند.

از میکروفون های همه سویه استفاده کنید

یک میکروفون غیرمستقیم (nondirectional)، پلوسیوها را از بین نمی برد ولی قطعاً به خاطرِ عدم تمرکز روی باس، قدرت جذب پلوسیوها در آن نسبت به میکروفون های مستقیم کمتر است. میکروفون های مستقیم و مهم ترینشان انواع کاردیوییدی اگرچه در اجرای زنده برای پس زدن صدای محیط انتخابی ضروری هستند ولی در محیط ساکت استودیو چنین ضرورتی وجود ندارد. بنابراین با خیال راحت می توانید برای کاهش تاثیر پلوسیوها، داخلِ استودیو از میکروفون های همه سویه (Omnidirectional) استفاده کنید.

از یک پاپ فیلتر مناسب استفاده کنید

معمولاً فیلتر ارائه شده در لوازم جانبی میکروفون کارایی لازم را برای حذف پلوسیوهای سنگین ندارد. بنابراین بهتر است از یک پاپ فیلتر جداگانه و خوب برای این کار کمک بگیرید که در انواع قیمت ها در بازار موجود است. در خرید این فیلترها سعی کنید آنهایی را خریداری کنید که مشبک فلزی دارند چون کارکردشان بخصوص در اجرای زنده به مراتب بهتر از انواع نایلونی است. مثلاً Blue Microphones The Pop یک نمونۀ خوب با مش فلزی است که توانایی اش در این کار اثبات شده است. نوع معروف دیگر Stedman’s Proscreen XL است که با توجه به مواد باکیفیت به کار رفته در آن، حذف پلوسیوها را به خوبی انجام می دهد. این فیلتر، انتخاب مناسبی برای استودیوهاست.
بعضی از افراد با تصور اینکه فیلترهای پاپ، پلوسیوها را حذف می کنند تا جایی که می توانند صفحه را به میکروفون نزدیک می کنند. این کار درست نیست چون پاپ اسکرین کاری که انجام می دهد منحرف کردن یا به عبارتی پس زدن پلوسیوها است نه حذف آن ها. با آزمون و خطا صفحه را در فواصل مختلف از میکروفون قرار دهید و اقدام به ضبط صدایتان کنید. این کار در پیدا کردن بهترین نقطه برای قرارگیری پاپ فیلتر کمک شایانی می کند. فرمول کلی برای این کار وجود ندارد. با توجه به صدا، استودیو، میکروفون و سایر فاکتورها فاصلۀ فیلتر متغیر است.

حذف پلوسیوها در مرحلۀ میکس

گاهی با تمام زحماتی که متحمل شده ایم بازهم پلوسیوهای مزاحم در صدای ضبط شده حضور دارند. چاره چیست؟ سه روش اصلی برای حذف پلوسیوها در مرحلۀ میکس وجود دارد که در ادامه به توضیح اجمالی هر یک خواهیم پرداخت.

استفاده از فیلتر high-pass

در صورتی شدید نبودن پلوسیوها می توانید بدون صرفِ زمان و فقط با اعمال یک شیبِ تند در فیلتر high-pass روی ترک وکال بخش عمدۀ این پلوسیوها را حذف کنید. یا به طور دقیق تر آنها را در صدا محو کنید. برای این کار پلاگین Waves LinEQ را توصیه می کنیم ولی خودتان می توانید یک Virtual pop filter با چندین سطح اکولایزر ایجاد کنید.

محو کردن پلوسیوها

معمولاً بدترین قسمت پلوسیو بخش ابتدایی آن است. با جدا کردن وکال از پلوسیوِ شناسایی شده و فید کردن آن می توانید تاثیرش را به حداقل برسانید. پلوسیوها معمولاً امواج طولانی و با فرکانس پایین هستند. بنابراین به راحتی می توانید آنها را تشخیص دهید. برای آسیب نرساندن به وکال هیچگاه پلوسیو را حذف نکنید. با افکت fade in و تنظیم دقیقش کار را به ثمر برسانید.

اعمال فیلتر high pass فقط روی پلوسیوها

در صورتی که دو روش قبلی جواب نداد، با این روش می توانید شدیدترین پلوسیوها را هم حذف کنید. گاهی اضافه کردن فیلتر highpass به ترکِ صوتی ناحیۀ low-end وکال را خیلی نازک می کند بنابراین امکان فیدینگ آن قسمت وجود ندارد. در چنین شرایطی با اضافه کردن یک highpass با شیب زیاد فقط به قسمت پلوسیو می توانید پاپ ها را بدون اثرگذاری روی وکال کاهش دهید.

Ducking

فید کردن پلوسیو فقط زمانی کاربرد دارد که در ابتدای تلفظ کلمه باشد ولی اگر در میانه های صدا وجود داشت چه کنیم؟

دو انتخاب وجود دارد: همانطور که قبلاً توضیح دادیم، می توانید فقط روی قسمت highpass، فیلتر پاپ اعمال کنید؛ این روش زمانی خوب است که حذف پاپ روی بخش اصلی صدا تاثیر منفی نگذارد. انتخاب بعدی جداسازی پلوسیو به کلیپی مجزا و کاهش شدت آن ناحیه از صداست.

با این حال Ducking دو مشکل عمده دارد: اولاً وقتی به کلیپ مجزا تقسیم می کنید در ورودی و خروجی آن شاهد تغییرات ناگهانی خواهید بود که نیازمند افزودن یک افکت کراس فید است. بعضی از برنامه ها این کار را به طور خودکار انجام می دهند و حتی به شما می گویند در چه زمانی باید کراس فید اعمال کنید. وقتی برنامه این کار را به طور خودکار انجام می دهد دیگر نگرانی خاصی در اصلاحات خیلی کوچک وجود ندارد. دوماً در صورتی که داخلِ پلوسیو امواج مزاحمِ فرکانس پایین وجود داشت شما کار سخت تری در حذف آن در پیش خواهید داشت. برای حل مشکل می توانید قسمت پلوسیو را double down کنید؛ یعنی با ترکیبی از فیلتر highpass در سطح متوسط با مقدار کافی از gain reduction به این هدف دست پیدا کنید. حل مشکلِ یاد شده کمی نیازمند بازی با تنظیمات مختلف است. اغلب اوقات تاثیر پلوسیوها در حدی نیست که با هیچ یک از روش های فوق از بین نرود.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.